Du học DH Mỹ: thi hoa hậu, tán tỉnh nhà trường và các suy nghĩ tương đối liên quan khác.

Mở đầu

Xin chào mọi người,

Cách đây 6 năm, sau một quá trình tự mò mẫm cũng như được vô vàn quý nhân phù trợ, mình đã được học bổng toàn phần đi học DH Tufts ở Mỹ. Cuộc đời mình đã thay đổi rất nhiều từ đó, và mình học được rất nhiều điều. Giờ có rất nhiều người hỏi mình kinh nghiệm, mà mình dù rất muốn giúp nhưng không đủ thời gian nên muốn viết một bài viết để chia sẻ.

Con voi và khẩu pháo – linh vật của trường mình 🙂

Đây là những bài học mình học được từ quá trình đi chuẩn bị nộp đơn vào trường DH của Mỹ. Có những bài học làm người từ lúc đó đến bây giờ nghiệm lại càng thấy đúng hơn.

Bài viết này sẽ nói một chút về bức tranh tổng quát của quá trình nộp hồ sơ DH Mỹ này (các tài liệu khác sẽ để ở cuối bài) và một vài cách tiếp cận nó. Quan trọng nhất là mình muốn chia sẻ một góc nhìn khác. Hi vọng rằng nó có thể mang lại niềm hứng khởi cho những bạn có ý định bắt đầu chặng đường này.

Mình đã gặp rất nhiều bạn có tham vọng, ham muốn và thậm chí là sức ép đi du học Mỹ, nhưng những người mình thấy trưởng thành nhiều nhất (dù kết quả như nào đi nữa) là những người luôn nhớ niềm vui mà họ đang hướng tới trong cả quá trình này, từ những lúc thi cử lo lắng căng thẳng cho đến thất vọng buồn bã về kết quả và (hi vọng) những thành công mặn mà.

Giờ nghĩ lại hồi học cấp 3 thấy bản thân mình cần nhất không phải là một người bày chiến thuật cho mình thắng cuộc (dù cũng cần) mà là một người có khả năng thấu hiểu và khai phóng những khả năng tiềm ẩn mình đã sẵn có (“counselor” hoặc “coach”). Ngay cả từ “giáo dục” trong tiếng Anh là “education”, từ gốc Latin là “educare”, có nghĩa là “bring forth”, khai phóng, mang ra cái tiềm năng đã có sẵn bên trong.

Mình hi vọng bài viết này sẽ đóng vai đó một phần cho bạn.

I. Tổng quan: nghĩ thế nào về chuyện du học DH Mỹ?

Đậu DH khó hơn thi hoa hậu!?

Nói một cách máy móc thì quá trình nộp đơn cần các bước: học trên lớp được điểm tốt, thi bài thi chuẩn hóa TOEFL & SAT, có trải nghiệm hay suy ngẫm hay ho một tí để viết bài luận cá nhân, xin thư giới thiệu của giáo viên rồi nộp trên mạng trước ngày hết hạn.

Trước khi đi vào từng phần, mình xin kể chuyện bản thân cho mọi người hiểu được bối cảnh.

Hồi đấy nhà mình không có điều kiện tài chính (đóng $1000/năm thà không đóng còn hơn so với cái giá ngất ngưởng $65000/năm đấy), nghe thì khó khăn nhưng nó cũng làm mọi chuyện đơn giản hơn vì mình xác định ngay từ đầu là được ăn cả ngã về không. Mơ ước thì có mơ ước nhưng xác định là không được thì thôi, không trách ông zời nhà em nghèo 😅.

Cái văn hóa nước Mỹ, đặc biệt là các trường DH, là siêu thích các bảng xếp hạng (tiếng Việt mình gọi là “đua top”). Tạp chí US News những năm 80 sắp phá sản, cần tìm một cái cớ để độc giả chịu đọc thêm nên sáng chế ra vụ bảng xếp hạng các trường top. Từ đấy đến giờ các trường DH và người muốn cho con đi học DH rồng rắn chạy theo việc đua tóp dẫn tới việc lạm phát danh tiếng.  Đâm ra việc vào DH giờ thành kiểu thi hoa hậu (Popularity Contest) xem ai nhiều vote hơn vậy. (Các bạn đã từng đi học cấp 2 cấp 3 có để ý các vụ drama rùm beng trai xinh gái đẹp thiên hạ đồn đại, lên báo lên chí rồi cũng biết nhiều mặt trái của sựnổi tiếng rồi đấy)

Một kĩ năng quan trọng mình học được trong quá trình này là nhìn sâu hơn cái bề nổi hào nhoáng. Cái này tiếng Anh gọi là critical thinking, nôm na là nhìn nhận mọi thứ đa chiều hơn. Nhìn vậy xong sẽ biết đặt câu hỏi, mà không phải để phán xét hay phá giá vì ganh ghét mà để hiểu và cảm thông.

Ví dụ có bao giờ bạn tự hỏi mình rằng thực sự thì những con người theo học ở những trường nổi tiếng đó cảm thấy như thế nào? Rồi xem bạn gặp họ xong bạn có nhìn thấy mình mong ước trở thành như họ không? (chưa chắc nhé)

Hồi đấy, một người thầy của mình có nói với mình rằng cách mọi người nhìn chuyện vào DH này như thi hoa hậu này làm biến tướng quá trình vào đại học rất nhiều. Tuy nhiên, chuyện này không phải chỉ có mặt xấu. Trong một cái nền văn hóa mà ai cũng cố gắng thể hiện ra rằng mình hay ho vượt trội hơn người khác từ trong quá trình đi học, rồi hoạt động ngoại khóa, làm hồ sơ v.v.. thi nhiều khi sự chất phác của mình lại là điểm nhấn (nhìn hoa hậu Việt Nam năm nay xem)

Du học như hẹn hò

Một người thầy bảo với mình rằng hãy thử nhìn quá trình vào DH này không phải là thi hoa hậu mà là một quá trình hẹn hò tán tỉnh (dating & courtship).

Ban đầu là giai đoạn chớm nở, rồi giai đoạn tìm hiểu lẫn nhau, hẹn hò mấy bữa thử nhau, rồi nếu thấy thích và hợp mới hứa hẹn cam kết thêm một chặng nữa. Không thể đùng một cái đi cầu hôn ngay được (chưa kể lại còn xin thêm một đống tiền học bổng như kiểu của hồi môn nữa…)

Nhiều khi tư tưởng của mình hơi bị lép vé (“mình cần họ chứ họ nổi tiếng thế thì cần gì mình?”)  Tất nhiên nó cũng có phần đúng, nhưng hình dung bạn đi hẹn hò gặp một người hơi sồn sồn “em xinh ơi yêu anh đi nhà anh có 3 tivi” như thế thì… chậc.

Nói về chuyện “không đủ tự tin vì trường ngoài tầm với” hay “các bạn khác giỏi hơn mình rất nhiều”, hãy nói nôm na một tình huống tương tự: bạn ý là hot girl thành thị, còn mình chỉ là anh lính nhà quê. Giả dụ anh này rất muốn tiếp cận và được thân thiết hơn với cô ấy thì phải làm sao?

Đời người trớ trêu, bản thân có những cái nết mình không thấy có gì nổi bật thì người ta lại thấy khác lạ và yêu mến.

Tận dụng thế mạnh

Đâylà một điều mình thấy các bạn ở Việt Nam có thể hiểu và tận dụng. Nguyên tắc chung là biến điểm yếu thành thế mạnh, biến cái phổ biến thành cái đặc biệt.

Ví dụ đầu tiên khá phố biến là về hệ thống giáo dục ở nhà mình. Trong khi rất nhiều người (bao gồm cả mình) phàn nàn rằng hệ thống giáo dục của Việt Nam dở ẹc, bắt con em nhà người ta học vẹt để lấy điểm cao, học xong không để làm gì, sau này đi du học rồi mới thấy là bên Mỹ họ nhìn sinh viên Việt Nam thấy rất ngưỡng mộ, học chăm và rất cần cù chịu khó, không phàn nàn đòi hỏi nhiều. Cái nào đúng không quan trọng, quan trọng là biết cách nhìn để thấy cái mình hay chê trách lại là điểm hay.

Ví dụ thứ hai là về việc thể hiện bản thân. Nói chung (vì không nói cụ thể được) thì người Việt mình không quen việc thể hiện bản thân trực tiếp như các bạn người Mỹ (kiểu tôi là ai, tôi làm chuyện gì và đạt được những thành tích gì). Đúng là mình đang tham gia một cái hệ thống ở Mỹ nên phải học cách thể hiện bản thân theo kiểu người ta.

Cái đấy là điểm yếu nhưng từ góc nhìn khác lại là một điểm mạnh. Kiểu trong một nơi ai cũng phô phô ra hết lại có mình ý nhị có duyên nhiều khi lại được mọi người chú ý. Một ví dụ bản thân: hồi mới sang Mỹ mình lúc đầu choáng vì trong lớp học các bạn Mỹ phát biểu rất nhiều dù chất lượng mình đánh giá không ra gì lắm. Các bạn châu Á nói chung rụt rè hơn nên hay thấy lép vé. Đến lượt mình được nói mình im lặng một chút rồi rất chầm chậm phát biểu (run mà). Ai dè lại được thầy cô và một vài người bạn để ý. Mình ít nói hơn mọi người nên khi nói mọi người lại tập trung nghe!

Tương tự như thế, mình dù không giỏi khoe nhưng lại khéo, nên nhớ giữ cái sự khéo léo đặc trưng của mình.

Phải hành động…

Quay trở lại với anh lính nhà quê của chúng ta: anh ta có thể hiểu được vẻ đẹp chất phác của mình, nhưng không ngồi nhà mơ tưởng viển vông được. Anh phải tìm được cớ để gặp – không gặp sao người ta biết mình? Trong mắt cô ấy anh ta phải là một người cũng giông giống cái dạng người cô ấy hay gặp mà vẫn có cái chân chất đặc trưng của mình. Khác quá thì cô ấy sợ mất dép, mà giống quá thì lại nhạt.

Mang cái ví von này vào chuyện vào DH Mỹ có nghĩa là bạn vẫn phải học được điểm tốt, thi các bài thi chuẩn hóa tốt, có thư giới thiệu đàng hoàng Việc đầu tiên phải làm là cho mình giống cái hội mà ban tuyển sinh hay nhắm tới) rồi sau đó bạn sẽ bộc lô vẻ đẹp đặc biệt của mình.

Cái hiện tượng này gọi là “conceptual slot”, tức là trong đầu mỗi người, bao gồm cả nhà tuyển sinh, có những cái khuôn có sẵn chỉ đợi thông tin nào giống giống thì sẽ xếp vào. Ví dụ trong đầu ban tuyển sinh đang cần một bạn học sinh từ một quốc gia Đông Nam Á hay châu Phi có xuất thân khác hẳn với các bạn học sinh Mỹ để đảm bảo sự đa dạng trong số học sinh. Từ góc nhìn của thí sinh nộp đơn, để được xếp vào cái ngăn như vậy trong đầu của ban tuyển sinh thì người đọc hồ sơ bạn cần phải trước hết nghĩ là “À, bạn này chăm chỉ và học tốt”, xong rồi người ta mới tìm hiểu kĩ hơn “À, bạn này đến từ Việt Nam, hoàn cảnh đặc biệt mà lại là chuyên gia chơi con lắc Yoyo” (ví dụ của một đứa bạn của mình) mới có điểm độc đáo để người ta để ý.

..nhưng hãy tìm hiểu từ từ

Nói đi rồi cũng nói lại, mình cũng không phải là con người quá cạnh tranh, cũng chẳng thích chinh phục ai cả nên thay vì đặt câu hỏi “làm thế nào để cưa đổ cô ấy” thì hỏi chính mình là “làm thế nào để biết được cô ấy với mình hợp với nhau không?”

Câu trả lời là phải thử từng bước… Bạn nói chuyện với ai ở trong trường chưa? Vì chúng ta thường không đủ điều kiện sang tận đấy thăm trường, có cách nào khác để tìm hiểu không? Bạn biết ai đang hoặc đã từng đi học để hỏi? (xem thêm phần Đào sâu ở dưới)

 Định nghĩa lại sự thành công

Nhìn nhận theo cách “du học như hẹn hò” này mình hiểu ra rằng thành công không chỉ là đăng quang lên ngôi vị hoàn vũ. Thành công còn là hiểu nhau và hiểu chính mình hơn. Đôi khi quyết định đưa ra từ cái sự thấu hiểu đó có thể sẽ là “không, chúng ta không hợp nhau đâu”.

Nói bên lề một chút, cái này cũng áp dụng nhiều trong cuộc sống, đặc biệt là khi mình bị từ chối. Bản thân mình bị từ chối khá nhiều rồi, và mỗi lần mình phải tự nhủ không nhìn nhận chuyện đó là mình kém cỏi hay là dè bỉu người ta “chảnh”. Đôi khi chỉ đơn giản là không hợp nhau tại thời điểm này thôi. Buồn thì có buồn (bỏ bao công sức cố gắng mà) nhưng đỡ hơn.

Ví dụ là hồi đấy mình nộp Early Action trường Yale, si mê lắm, ngâm cứu nhiều lắm, càng ngâm cứu càng bồ kết luôn. Đến ngày nhận kết quả trượt và vỡ mộng cũng buồn tan nát mấy hôm, nhưng sau này thấy cái đấy giống một vụ cảm nắng hơn là một tình yêu… Sau này qua bên Yale chơi thăm bạn thấy đúng là cảm nắng thật và về đến trường của mình thấy càng yêu trường mình hơn 😛. Có những người không đỗ được ngôi trường top mình mong muốn mà sau 4 năm vẫn đăm đăm chán chường ngôi trường hiện tại của mình, chỉ mơ mộng đến cái ngôi trường suýt

II. ĐÀO SÂU

Chuẩn bị trước khi cần chuẩn bị: động viên tinh thần

Nhớ lại trải nghiệm bản thân, mình thấy từ ngày mơ ước đi du học cho đến khi nó nảy nở thành sự quyết tâm rõ rệt cũng gần ba năm. Chuẩn bị hồ sơ, bài thi, bài luận mất thời gian, nhưng mình thấy chuẩn bị tinh thần mất thời gian nhất…

Quá trình chuẩn bị vào DH ở Mỹ này có rất nhiều thử thách và yêu cầu một sự trưởng thành nhất định về mặt tâm lý, đặc biệt là nếu bạn không có nhiều sự trợ giúp của gia đình hay những người am hiểu về nó. Từ tự động viên bản thân để nỗ lực qua những chướng ngại đến việc hiểu chính mình hơn để biết cách thể hiện bản thân v.v  Điều gì sẽ giúp bạn tiếp tục?

Một yếu tố tinh thần đã giúp mình nhiều nhất là luôn nhớ về nơi bắt nguồn niềm cảm hứng.

Thử tự đặt câu hỏi cho chính mình: lần đầu tiên bạn nghĩ đến chuyện đi du học DH ở Mỹ từ khi nào? Khoảnh khắc đấy đến từ đâu? Có phải là hồi lớp 5 nghe mẹ kể có một người họ hàng có con đi du học? Hay xem phim “Chuyện tình Harvard”? Hay đọc một bài viết của ai đấy 😊? Hay là tham gia một hoạt động gì đấy gặp được một người lớn tuổi, nghe nói họ đi du học rồi về nhà tra Internet mới biết cái trường họ tốt đến mức nào? (chuyện thật của mình)

Mình nhớ hồi đó có những hôm bài vở nặng nhọc, thi cử không ra gì, hoạt động ngoại khóa gặp nhiều chướng ngại, nghĩ nát óc chưa ra ý tưởng cho bài luận, bạn bè xung quanh đầy tính cạnh tranh, rồi chưa kể phải nghiên cứu trường v.v..

Những lúc thê thảm thế mình ngồi một mình, nhớ lại lần đầu tiên cuối lớp 8 trong tiết Tiếng Anh cô giáo nói về học bổng chính phủ Singapore. Rồi lần đầu tiên đầu năm lớp 11 ở Singapore khi nghe tin một anh học khóa trên đỗ vào một trường DH ở Mỹ với học bổng toàn phần.

Trước đây mình đôi khi nghe bâng quơ về chuyên du học thôi, nhưng những giây phút đầu tiên đấy đã giúp mình dám tin vào điều mình chưa từng bao giờ dám mơ. Bạn cũng sẽ có những giay phút như vậy. Những khoảnh khắc đó giống như một hạt giống tinh thần, cần phải được nuôi nấng chăm sóc để sau này nó tỏa bóng mát che cho mình. Dành thời gian suy tưởng, viết ra giấy, kể cho người thân, cách nào cũng được. Nó sẽ giúp bạn rất nhiều cho quá trình này và cả sau đó nữa.

Nuôi dưỡng hứng thú ban đầu là một phần quan trọng trong cả quá trình dài hạn này. Phần còn lại là sự nỗ lực để đào sâu. Đối với phần này, yếu tố kỉ luật rất quan trọng. Hồi học cấp 2 cấp 3 mình rất không thích chuyện phải học hành nghiêm ngặt quy củ, nhưng công nhận là môi trường “đi học như đi lính” cũng rèn cho bản thân nền nếp tốt, có thể theo sát thời gian biểu, tung hứng những việc cần làm khác nhau.

Đào sâu vào quá trình nộp hồ sơ.

Mình là một đứa hay đặt câu hỏi với bất kì điều gì mọi người bảo “phải làm”. Tại sao phải làm thế? Có cách nào tốt hơn không? Có cách nào đi cửa sau thay vì cửa chính không?

Bài học lớn mình học được từ quá trình này là có những chướng ngại vật mà bạn bắt buộc phải đối đầu trực tiếp (thay vì lách qua).

Ví dụ, hầu hết các trường sử dụng hệ thống Common Application và yêu cầu bạn phải có điểm phẩy ở trường, phải có điểm TOEFL, phải có điểm SAT (mặc dù có thể google tìm “schools who don’t require SAT scores”)  Có nghĩa là bạn phải ngồi cầy cuốc rất nhiều. Hồi đấy mình chán chường cái chuyện học để thi này lắm, nhưng nghĩ đến cái mục đích cuối cùng mình đành chấp nhận và tìm cách để cho việc cầy cuốc này đỡ chán hơn.

Tuy nhiên, một điều mà các bạn ở nhà mình hay mắc phải, đặc biệt là các trường công, là quá tập trung vào vượt qua chướng ngại vật mà quên mất cái đích đến… Có những bạn giỏi thi và thích thi được điểm cao nên cố gắng thi tiếp hoài để có những điểm số hoàn hảo nhất có thể. Trừ khi chiến thuật của bạn là đoạt giải cao trong các kì thi quốc tế, các cuộc thi chuẩn hóa TOEFL, SAT hay cả bài kiểm tra trên lớp đều không cần đạt đến điểm gần tối đa.

Đủ là được, nhưng thế nào là đủ?

Nhìn chung, mỗi trường trên trang College Board sẽ ghi ra một vài yêu cầu chung. Ví dụ điểm SAT trung bình của các bạn nhận vào trường Tufts 1350-1500. Trừ khi bạn có một thế mạnh cực kì đặc biệt như kiểu giải nhất một kì thi quốc tế (quốc gia đôi khi không xi nhê) hay tự tay xây dựng một dự án nghiên cứu hay xã hội siêu quy mô nào đó, mục tiêu của bạn nên vào khoảng ở nửa trên về mấy bài thi chuẩn hóa này.

Nói nôm na là điểm số là vòng gửi xe, qua được vòng đấy rồi thì bộ hồ sơ của bạn mới được đánh giá tổng thể. Công nhận là đời không công bằng, có những bạn có điều kiện được học lò thi điểm cao, có những bạn không được. Cái này mình chỉ hi vọng bạn tin vào việc ông trời sắp đặt, rồi chấp nhận và cố gắng trong hoàn cảnh của mình thôi.

Đào sâu vào trường

Như câu chuyện hẹn hò ở phía trên, chọn trường là một câu chuyện dài và có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng,

Hồi đấy mình suy nghĩ khá đơn giản, chỉ chọn trường nào có hỗ trợ tài chính nhiều thì đi. Nhiều bạn ban đầu chọn trường về thứ hạng hay có cái ngành mình thích học không. Mình thấy nếu bạn suy nghĩ toàn diện hơn về việc học (“học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân”, theo lời Bác Hồ dạy) thì có một vài yếu tố khác sau này đi Mỹ rồi mới thấy quan trọng mà trước không biết để cân nhắc.

Giờ mình có kinh nghiệm hơn nên chia sẻ cho các bạn vài câu hỏi để suy ngẫm. Không có câu trả lời đúng, nhưng hãy thử đoán nhé.

Câu hỏi đầu tiên mang tính thực tế: bạn có là siêu nhân không? Ý là điểm học hành & SAT khủng, giải quốc tế hoặc ít nhất đứng đầu quốc gia, tài năng cầm kì thi họa được trao thưởng thực sự hoành tráng hay xây dựng một tổ chức phi chính phủ có hàng trăm tình nguyện viên? Câu hỏi này sẽ giúp bạn áng chừng được ngưỡng của trường.

Câu thứ hai: Bạn thích làm cá nhỏ trong đại dương lớn hay là cá to trong ao? Chọn trường Liberal Art mỗi khóa 300 bạn học sinh như Swarthmore hay trường công trong thành phố lớn với 5000 bạn như Missouri State hay một trường ở giữa với 1200 bạn như Tufts? Có người thích sự thân mật, học được 3 năm biết hết mặt cả trường, có người thích luôn luôn có điều gì mới mẻ v.v..

Câu hỏi thứ 3: Trường ở thành phố nhộn nhịp hay nơi đồng quê xa xôi hẻo lánh? Thời tiết nắng nóng hay dễ chịu hay tuyết lạnh cong gần nửa năm như ở Boston? (hai yếu tố này sau này cá nhân mình thấy rất quan trọng)

Vì bây giờ hệ thống nộp hồ sơ Common Application online đơn giản chỉ cần bấm nút một cái là nộp được, (cùng lắm là viết thêm một vài bài luận phụ cho các trường khác nhau), nên bây giờ mọi người nộp đơn như trải thảm 8 đến 10 trường, có khi còn hơn. (Mặc dù lệ phí nộp mỗi trường là $75, bạn có thể xin nhà trường viết thư xin miễn)

Chiến thuật chung mà rất nhiều người sử dụng là chia trường theo nhóm, từ Siêu Khó, Tương Đối Khó, tới Trung Bình và Dễ.

Tuy nhiên, kể cả trong mỗi nhóm như vậy có rất nhiều điểm khác biệt, đặc biệt là những trường xếp hạng cao: Brown với Princeton khác, Harvard với Colombia khác, Tufts với Middlebury khác. Vì thế nên chuyện nghiên cứu dò xét xem trường có hợp với mình không rất quan trọng.

Làm thế nào để biết xem có hợp nhau không? Mà như thế nào là hợp? Tư tưởng hồi đó của mình là “ui dời cứ nộp hồ sơ, đã được nhận tính sau”. Giờ nghĩ lại thấy nếu mình có thể tìm hiểu kĩ hơn từ trước thì sẽ đỡ tốn thời gian sau này hơn nhiều. Hai điều cần chú ý:

Đi du học không chỉ có mỗi học: bạn phải hình dung là đi du học DH ở Mỹ không chỉ có nghĩa là đến lớp ngồi nghe giảng mà còn là cả cuộc sống ở đó 4 năm nữa, những điều mà học sinh cấp 3 ở nhà khó tưởng tượng được. Điều này có nghĩa là những yếu tố địa điểm, thời tiết, trường lớn hay nhỏ đều rất rất quan trọng.

Tin thì tin nhưng hãy kiểm chứng: bạn vào trang web của trường rất đẹp, nghe ban tuyển sinh nói thì cực kì hay, tuy nhiên nên nhớ câu “đẹp đẽ thì phô ra, xấu xa thì đậy vào”. Nên tìm hiểu kĩ hơn từ những bạn đang học trong trường.

Một cách khá hữu dụng là cứ email hỏi thẳng một bạn nào đó trong trường. Vào blog hay báo của nhà trường đọc, xem thấy chủ đề gì hay hay thì tìm email của họ ở trên mục School Directory trên trang web trường, gửi một cái email chia sẻ về hứng thú của mình, bảo mình là một bạn học sinh người Việt Nam không có điều kiện sang trường thăm nên muốn gọi điện hỏi.

Nếu bạn lịch sự và thành tâm, khả năng cao sẽ có người trả lời (hình dung bạn là một học sinh Mỹ da trắng tự dưng thấy một cái email của một bạn người Việt Nam từ nửa bên kia trái đất!)

Nhớ hỏi mấy câu hỏi sau

  • Điều gì thích nhất ở trường?
  • Điều gì thấy không thích nhất, không như kì vọng ban đầu của mình nhất?
  • Quá trình của bạn đến với trường là gì? Điểm gì đặc biệt của nhà trường làm bạn chọn nó?

Sau đấy nhớ cám ơn họ hay gửi một cái email, người ta đã mất thời gian chia sẻ cho mình. Biết đâu đấy, bạn lại nghe được tin là trường có một suất học bổng đặc biệt dành cho các bạn học sinh có hoàn cảnh hay có đóng góp cụ thể nào đó.

(ghi chú: đây cũng là kĩ năng tìm việc sau này, nên áp dụng từ bây giờ sẽ không thừa nhé)

Nếu không có thời gian hỏi chuyện người cụ thể thì ít nhất là đọc thêm về trường, đặc biệt là những viện nghiên cứu hay trung tâm nhỏ ở bên trong mà bạn có thể quan tâm tới.

Ví dụ bản thân là hồi đó mặc dù mình cũng nộp đại 8 trường nhưng rất thích trường Tufts. Hồi đó trường Tufts có một cái Insitute of Global Leadership mình rất quan tâm và tìm hiểu. Tới trong bài luận của mình cho trường cũng đề cập đến đó. Sau khi vào trường rồi mình cũng dành khá nhiều thời gian ở đây. Mình muốn tin là trường cũng thích mình vì mình đã chịu đầu tư thời gian để tìm hiểu kĩ lưỡng thay vì nộp đại 😊

Đào sâu chính mình – Bài luận

Bài luận cá nhân là một trong những thứ nhiều người thấy khó nhất, đặc biệt là các bạn Việt Nam nhà mình. Đối với rất nhiều bạn, đây sẽ là lần đầu tiên có người quan tâm tới câu chuyện của chính mình. (“Cái gì? Chuyện đời tui? Tui sáng đi học chính chiều đi học thêm tối làm bài tập, có cái gì hay ho nữa đâu?”) Chưa kể người châu Á nhà mình có cái nét rất duyên là không đi thẳng vào vấn đề mà kể chuyện lòng vòng, rồi hay ngại chuyện khoe chính mình. Càng lớn mình càng yêu việc kể chuyện, nhưng trong khuôn khổ 500-600 chữ của bài luận này thì chỉ kể được một phần thôi.

Có rất nhiều cách tiếp cận và chiến thuật cho mấy bài luận này mà người ta viết vài cuốn sách cũng chưa hết. Nếu mình chỉ được phép đúc kết thành một từ thì nó sẽ là “Chiều sâu”. Bài luận chắc chắn sẽ không diễn tả lại cái Resume (sơ yếu lí lịch và các giải thưởng này nọ) rồi. Thay vào đó nó sẽ là trải nghiệm và suy nghĩ thực sự của bản thân, có độ sâu, thể hiện một mặt khác của chính mình mà điểm số và thành tích không nói tới được.

Về phần kinh nghiệm đào sâu, điều thứ nhất là đào sâu để hiểu động lực của chính mình.

Tại sao bạn muốn đi Mỹ? (xem phần “Động viên tinh thần”) Bạn xem phim hay nghe ai đó kể là hệ thống giáo dục của Mỹ tốt? Bạn quá chán chường những thứ ở nhà và mơ ước được nhìn thấy một chân trời mới? Bạn có nỗ lực học giỏi và phấn đấu vì gia đình nghèo muốn vươn lên?

Khả năng là mỗi chúng ta có rất nhiều động cơ, từ cái cao siêu nhất (“học để thay đổi thế giới”) cho đến tầm thường nhất (“chán việc cày cuốc ở nhà lắm rồi”). Trước đây mình đánh giá các động cơ này có cái đúng hoặc sai, nhưng bây giờ mình thấy quan trọng nhất là bạn hiểu mình rõ hơn.

(bật mí: hồi trước bài luận của mình viết về những mâu thuẫn nội tâm, tại thấy họ hàng hay nói một cách thương hại “thằng Khuyến tội nghiệp nhưng đáng khâm phục, nhà nó có hoàn cảnh mà nó thương mẹ nên nỗ lực phấn đấu” trong khi mình chỉ thấy mình cũng chả thương mẹ đến thế (nghe hơi bất hiếu…), chỉ thấy thương mình khổ, muốn vươn tới một chỗ nào đấy được học và tìm hiểu theo ý muốn của mình thôi. Bài luận không hay lắm, nhưng ít nhất là quá trình viết giúp mình hiểu mình hơn rất nhiều)

Điều thứ hai là đào sâu để hiểu được trải nghiệm của mình có bài học ẩn chứa là gì.

Đây là một bài tập nhỏ, bạn có thể làm với một người bạn thân hay người thân của mình. Liệt kê một vài chủ đề hay câu chuyện bạn muốn viết cho bài luận rồi chọn đại một cái. Xong rồi người kia lắng nghe và chỉ đặt 5 câu hỏi tại sao. “Tại sao cậu muốn người khác biết đến điều này về mình? Tại sao điều này quan trọng với cậu? Tại sao? Tại sao? Tại sao? Tại sao? Tại sao?” (nhớ hỏi nhẹ nhàng, không phải tra khảo điệp viên nhé)

Hỏi đến khi nào không trả lời được mà bạn bắt đầu rưng rưng nước mắt thì xin chúc mừng, bạn đã tìm được đề tài cho bài luận của mình rồi.

Thư giới thiệu: quen biết & cơ hội

Đây là một câu hỏi rất nhiều bạn đã hỏi mình: trong bô hồ sơ đi ĐH Mỹ, thư giới thiệu quan trọng như thế nào?

Câu trả lời là còn tùy. Càng lên cấp càng cao (cao học, tiến sĩ) thư giới thiệu càng quan trọng. Ở bậc đại học, trừ phi thư giới thiệu nói đến một góc nhìn hoàn toàn khác về bạn, còn không thì cũng không tác động gì nhiều lắm.

Tuy nhiên, nếu bạn quen ai đấy ở trong trường hoặc những người từng ở đó và có tầm ảnh hưởng và họ có thể viết thư giới thiệu cho bạn, khả năng được nhận sẽ tăng lên. Lúc đầu mình nghe đến chuyện này thấy cũng hơi bất công. Chiến thắng bằng đúng thực lực của mình mới xứng đáng chứ! Tưởng phương Tây mà cũng có chuyện “nhất hậu duệ, nhì quan hệ, ba tiền tệ” à?

Sau này mình nghĩ lại thấy nó cũng có lí. Xã hội vận hành được là dựa trên các mối quan hệ. Công ty có thêm việc thì lúc đầu cũng tìm người trong công ty để gánh bớt, không tìm được thì tìm bạn bè của người trong công ty rồi cuối cùng mới đăng thông tin tuyển việc cho bên ngoài nộp hồ sơ vào.

Tất nhiên lạm dụng cái này quá sẽ thành quan liêu, mua danh bán chức. Sự thật là nếu gia đình bạn có thể đóng góp cho trường một núi tiền để xây dựng cơ sở vật chất thì khả năng được nhận sẽ tốt hơn (tất nhiên vẫn phải nỗ lực) Tuy nhiên, dùng đúng cách thì việc quen biết giới thiệu này có mặt tốt của nó.

Lí do thứ nhất là mối quan hệ giúp bước sàn lọc đầu tiên dễ hơn.

Hình dung ban tuyển sinh hàng năm có hàng chục ngàn hồ sơ thí sinh, mỗi người không chỉ là một con số mà còn bài luận, hồ sơ v.v… sàng lọc là việc mệt nhất. (Hồi còn ở trường mình qua thăm ban tuyển sinh đợt cao điểm thấy có người có đêm thức trắng, ai cũng uống cafe liên tục…) Nôm na như chuyện mai mối, nếu làm tốt sẽ giúp chọn được trường và thí sinh hợp với nhau.  Yếu tố phù hợp với môi trường rất quan trọng. Người đã từng hoặc đang ở bên trong một trường DH mà có quen biết một thí sinh sẽ hiểu rõ hơn nếu thí sinh này có hợp với môi trường không vì họ đã từng trải qua rồi. Chuyện này xảy ra rất nhiều, thậm chí mình đã từng nghe (lỏm) một vài người lớn nói về chuyện con cái “bạn này là dạng Harvard” hay “kiểu bạn này sẽ không hợp ở Tufts”.

Lí do thứ hai là một vài mối quan hệ sẽ có giá trị đóng góp tri thức cho nhà trường ngay từ đầu. Ví dụ nếu bạn biết được một giáo sư nào đấy làm công trình nghiên cứu mà bạn thực sự hứng thú, bạn có thể gửi email hỏi thêm rồi xin tình nguyện xem có giúp những việc gì được không.

Tất nhiên mình phải có hứng thú thật, và phải làm được việc thật thay vì làm thêm gánh nặng của người ta. Nếu chiến thuật này làm tốt, có thể sự đóng góp của bạn sẽ được ghi nhận và bác giáo sư này còn có thể viết thư giới thiệu cho bạn. (Chưa kể bạn có thể biết được cái mình hứng thú muốn làm, một thành công lớn ở độ tuổi ẩm ương mười tám đôi mươi này!)

Điều kiện cần là người ta thực sự nhìn thấy những gì bạn có thể hoặc đang đóng góp. Họ cũng có tên tuổi để mất nên không giới thiệu suông được. Nếu họ giới thiệu bạn xong rồi bạn không được tốt như vậy, người ta cũng mang tiếng chứ.

Đây là một chiến thuật tốt được sử dụng nhiều trong quá trình nộp hồ sơ bậc cao học và tiến sĩ khi công việc nghiên cứu quan trọng hơn. Mặc dù vậy, mình cũng biết một vài người bạn đã từng được nhận vào bậc DH với cách này. Thử hình dung một bạn học sinh 18, 19 tuổi có một cái đóng góp được giáo sư trong trường công nhận nó hoành tráng như thế nào!

Không nhất thiết là công trình nghiên cứu khoa học mà các hoạt động khác có khả năng đóng góp thêm cơ hội cho trường đều được. Ví dụ, có một người bạn khác của mình có một tổ chức phi chính phủ ở Afganishtan, trước khi được nhận vào trường bạn ấy đã chủ động liên lạc và đề xuất với trường để thiết kế các hoạt động trao đổi học sinh thực tập với tổ chức của bạn ấy.

(Mình nghe xong hơi choáng, kiểu tại sao mình chả có gì mà được học cùng trường với những người hàng khủng như vậy, nhưng cũng coi như đó là một niềm cảm hứng. Đúng là một trong giá trị lớn nhất khi đi học ở những ngôi trường danh tiếng là chất lượng đầu vào: có những người đã đạt được rất nhiều điều hay ho)

Kết: Phó mặc cho trời

Giờ cũng sắp đến lúc nhiều bạn nhận kết quả Regular Decision của các trường, mình xin phép được chốt lại bằng một câu chuyện nhỏ.

Hồi cấp 3 học ở Singapore, mình định nhờ thầy dạy môn Vật Lý viết thư giới thiệu. Lí do là mình học môn này tốt, mỗi tội mình không hợp với thầy ấy lắm. Thầy ấy rất tốt, mỗi tội là dạy lúc nào cũng chăm chăm hướng vào nội dung cho bài kiểm tra. Có mấy lần mình muốn hỏi để hiểu thêm thầy ấy bảo “Don’t worry, it won’t be in the exam” mình thấy thật là không đúng tinh thần giáo dục.

Mà cứ không hợp là mình sẽ quậy trong lớp, hết nói chuyện riêng thì làm việc riêng… Nhớ đến cái giây phút lần đầu tiên mình nhắc đến việc nhờ thầy viết thư giới thiệu, thầy ấy không mảy may mà nói lạnh tanh “Ok, I’ll do it”. Lúc đấy thấy trong lòng chùng xuống, nhưng mà lỡ hỏi rồi chẳng lẽ xin rút lại..

Xong rồi cũng quên bẵng. Sau này được nhận vào Tufts rồi, có hôm đi ăn kem nói chuyện với anh Daniel ở bên tuyển sinh anh ấy kể “Anh vẫn nhớ bộ hồ sơ của chú, cái thư giới thiệu của thầy dạy Vật Lý là lí do quyết định giúp chú được nhận vào đấy.”

Mình choáng, hỏi sao lại thế, anh ấy mới kể tiếp: “Lần đầu đọc cái thư này anh không biết là thư giới thiệu hay là thư phàn nàn.. thấy thầy ấy có ghi là “Bạn Khuyến lực học tốt, tuy nhiên đôi khi làm phiền thầy không đúng lúc, ví dụ như đang giờ giải lao thầy đang ngồi trong căng tin mà bạn cũng sấn lại hỏi những câu hỏi không quá liên quan đến chương trình học”. Anh đọc đến đoạn này xong thấy chú có vẻ là một đứa suy nghĩ độc lập, chịu đi theo hứng thú của chính mình, đặc biệt đáng ghi nhận trong một môi trường quy củ nhưng Singapore nên thấy chú hợp với trường”.

Nghe mà mát hết cả lòng cả dạ. Sau khi đỗ DH mình có gửi email cảm ơn thầy dạy Lý, nhưng đến bây giờ vẫn chưa dám hỏi thầy là thầy cố tình viết như vậy hay là thật lòng thầy thấy em nghịch như thế…

Bài học rút ra được từ câu chuyện này là đời không biết đâu mà lần, chuyện tưởng xấu thành tốt, chuyện tưởng tốt thành xấu!

Không thành công thì cũng thành nhân

Tất cả chúng ta ai cũng có quyền mơ ước, nhưng thực tại là đất ở các trường đại học ở Mỹ (đặc biệt là mấy nơi cho hỗ trợ tài chính) thì chật mà số người muốn vào thì đông. Cái khó là làm thế nào để vừa mơ ước và cố gắng hết mình mà vừa chấp nhận cái thực tại éo le đấy. Câu hỏi này bạn phải tự hỏi chính mình.

Mình nhớ hồi đấy tự dặn dò bản thân (không hiểu sao hồi đấy mình già dặn thế hí hí), “Không thành công thì cũng thành nhân”. Quyết tâm sống cho trọn vẹn, không chỉ coi chỗ này làm bàn đạp cho nơi khác. Sau cả quá trình tìm hiểu trường và tự hỏi bản thân mình như thế mình trưởng thành hơn nhiều và có khả năng đóng góp cho cộng đồng nhiều hơn. Ít nhất là như thế đã, hehe.

Chúc các bạn may mắn và có nhiều trải nghiệm đáng giá, cả niềm vui lẫn nỗi buồn, trong cả quá trình này.

Tháng 3/2019, TPHCM,

Thân,

Khuyến.

Một vài nguồn thông tin hữu ích

  • Writing college application essay from MIT Admission blog
  • Collleges That Change Life: một trang có những trường rất tốt nhưng không xếp cao trên bảng xếp hạng.
  • Sách và các bài viết của anh Trương Phạm Hoài Chung – những bài viết rất hay, gần gũi nhưng đầy thông tin bổ ích.
  • How to be a high school superstar: một cuốn sách nhiều chiến thuật rất hay của tác giả Cal Newport, đặc biệt là cho những người không thích học cày cố và cắm mặt làm tất cả các thứ để giúp mình vào DH.
Advertisements

Từ chán đến đời: chuyện của em

my-dog-look

Con cún nhà em nhiều khi cũng mất phương hướng, cứ nhìn chăm chăm ra ngoài mà không dám đi.

Đợt này về chơi Tết mọi người ai cũng hỏi “Cháu giờ làm gì?”, em thấy khó trả lời quá nên phải ngồi chế ra mấy cái tên kêu kêu cho nó oách.

Em làm nghề Hoa Tiêu Đời, không phải là em làm Hoa rồi em Tiêu Đời đâu, ý là em làm nghề Hoa Tiêu cho cuộc Đời.  Em học kĩ năng mò đường, đi mò thử rồi đúc kết lại để chỉ đường giúp cho người khác.

Vụ này từ đâu ra? Em xin phép được trả lời hơi dài hơn tí.

Luận chán đời

Xã hội càng đi lên, càng phát triển nhanh thì tỉ lệ chán đời càng nhiều. Mà không phải chỉ thanh niên nông nổi mới chán đời nhé, giới trẻ mất phương hướng là chuyện bình thường. Đời sống biến động thế này, không lạc mới là lạ.

Thậm chí chán đời sớm là tốt. Chán đời muộn, chết từ từ ở bên trong mới nguy hiểm.

Dạng đấy là dạng đáng và cần để giúp nhất nhưng lại ít đi tìm cứu viện nhất, tại vì nhìn từ bên ngoài mọi thứ trông khá ổn định, công danh sự nghiệp tình yêu tình báo thậm chí còn phất nữa.

Thường thì dạng này sẽ gặp một biến động gì đấy như kiểu kinh doanh thua lỗ, hôn nhân đổ vỡ hay sức khỏe gặp vấn đề mới nhận ra sự quan trọng của những giá trị tinh thần khác. Tuy nhiên cũng không nhất thiết, đôi khi họ được chứng kiến một hành động gì cao đẹp quá làm họ nhận ra rằng cuộc sống có thể nhẹ nhàng tươi đẹp hơn rất nhiều. Hoặc là họ quá chán những cuộc chơi phù du hiện tại rồi nên muốn đổi gió, đi tìm một cái gì đấy sâu sắc hơn. Mẹ em là dân đi chùa, vừa xuất gia, gặp nhiều dạng đấy lắm 😉

Em thì không quá sành mảng chữa bệnh với chữa lành, cũng không có bằng cấp thầy thuốc hay bác sĩ tâm lý gì hết. Sở trường của em là làm ảo thuật cho người khác nhận ra là họ không có bệnh gì cả. 🤗 Sau khi đã nhận ra là không có bệnh thì mới thấy là chúng mình cần nhau để cuộc sống đã tốt nay càng tốt hơn. Cái gì phải đến nó sẽ đến, và cái gì cố được là cứ cố.

(Hai điều không có ngược nhau mà phải đi cùng nhau nhé. Ai chưa hiểu thì úp mặt vào tường cố ngồi nghĩ một lúc đi, rồi cái gì phải đến nó sẽ đến)

Những người em đã giúp được nhiều nhất gồm ba dạng

  • Dạng thứ nhất là dạng không gặp vấn đề gì lắm, hoặc có thì cũng chỉ cần phẫu thuật một tí trong cách nhận thức.
  • Dạng thứ hai là dạng cuộc sống khá ổn, chỉ là cứ cảm thấy thiêu thiếu cái gì đấy mà không biết nó là cái gì. Dạng này em giúp bằng cách làm quen với cảm giác trống vắng đấy rồi dần dần điền vào chỗ trống.
  • Dạng thứ ba là dạng đang chuẩn bị gặp một thử thách lớn, có thể phất to hoặc tạch mạnh. Dạng này em giúp bằng cách đồng hành cùng họ.

Ba loại tuổi trẻ

Em khá tin tưởng thế hệ thanh niên ở nhà, tại vì không tin thì cũng không còn cách nào khác. Các bạn không muốn cũng phải sống qua thời kì biến động này. Nói nghiêm túc hơn tẹo, em thấy tuổi trẻ bọn em có ba loại người chính nếu tính về mặt chán đời. Em xin phép phân tích chơi như sau.

Loại mội, Tên Lửa, là được gia đình bạn bè xã hội định hướng từ nhỏ, rồi cũng có quyết tâm nữa. Các bạn thường học trường tốt, công việc ngon, tiềm lực dồi dào, có mở công ty cũng phát. Nói chung nhìn từ bên ngoài thì công dân gương mẫu chuẩn không cần chỉnh.

Loại này đặc điểm là tiến rất nhanh, như kiểu tên lửa ấy. Mỗi tội nếu không có ý định xây tên lửa lên sao Hỏa thật thì chắc không cần tiến nhanh như thế. Em thì tính không phấn đấu xuất sắc như vậy, nên mỗi lần gặp các bạn như thế em hay tự hỏi “Ơ làm lắm thứ thế không biết đời sống nội tâm của các bạn ấy thế nào nhỉ?” May mà trong các bạn đấy cũng có mấy người thích kiểu thằng hâm học triết như em nên mới biết họ thế nào. Nhìn chung là nếu phóng nhanh mà không chuẩn bị nền tảng kỹ lưỡng thì không té cũng hết ga giữa chừng. Té là chán đời mạnh, hết ga giữa chừng là chỉ hơi hơi chán thôi nhưng rồi lại cố tiếp. Các bạn này em rất thích hỗ trợ, tại các bạn này có sự quyết tâm lớn sắn, một khi có thay đổi nhận thức để đi tìm một cái gì đấy lớn hơn chính bản thân mình thì sự thay đổi sẽ rất rõ rệt.

Loại hai, Rong Ruổi, xuất phát điểm chậm hơn và cũng mơ mộng bay bổng hơn. Loại này thường chán đời sớm và lâu hơn, nhưng các bạn ý không có vấn đề gì đâu nhé, chỉ là vẫn mải mê đi tìm kiếm chính mình thôi. Loại này có ưu điểm là phán nhiều câu nghe tương đối sâu sắc, nhưng hay bị loại Tên Lửa chê “Mày chỉ lý thuyết suông, nói thì dễ, làm mới khó”.

Nếu nói được nhưng không làm được thật thì dần dần loại Rong Ruổi cũng trở nên chán chường, mất lòng tin vào sự sống. Các bạn này em thích chém gió cùng, rồi thi thoảng cũng động viên. Các bạn ý hay bị so sánh với loại Tên Lửa, tự dưng ôm cái bực vào người cũng khổ.

Loại ba, Xăng Pha Nhớt, nửa nạc nửa mỡ. Em chắc là loại này nên em lấy ví dụ bản thân. Xuất phát điểm trung bình, em cũng chả vương vấn là mình phải làm những chuyện to tát khó khăn nên là cứ chọn cái nào dễ với hợp em là em triển.

So với hai loại đầu, loại này biết làm được là khó và nói được câu hay cũng khó. Loại này còn biết là đặt được câu hỏi hay còn khó hơn nữa. Được cái là sướng nên cũng đáng.

Nếu loại Tên Lửa tính chuyện tương lai tận năm mười năm nữa, còn loại Rong Ruổi chỉ tính đến tuần sau tháng sau, dạng Xăng Pha Nhớt này mường tượng được sáu tháng tới nhưng cũng thích ngẫm nghĩ đến xu hướng hai mươi năm.

Đặc điểm của loại XPN này: rất khó hiểu, mẫu thuẫn nhiều, khủng hoảng thường xuyên nhưng không hiểu sao vẫn sống nhăn nhở. Suy nghĩ nửa sâu xa nửa phàm phu. Vừa tìm kiếm chính mình vừa tự chế chính mình. Đặt mục tiêu cho vui, cố gắng phấn đấu rồi kết quả thế nào thì kệ.

Từ chán đến đời: chuyện của em

Sao em lại làm nghề này?

Em cứ nghĩ trước đây mình phải học được cái kĩ năng nào đấy đàng hoàng cụ thể thì mới dám làm. Giờ em nhận ra là cứ đợi thì đến già cũng chưa đủ giỏi nên em đành phải làm luôn.

Về mặt kĩ năng, sau một phần tư thế kỉ em thấy mình chả có cái kĩ năng gì ngoài 1) hỏi những câu ngu ngơ, 2) tình cờ gặp gỡ những con người kỳ lạ chả có lý do gì để đến với nhau và 3) chém gió. Hồ sơ mà như thế thì phỏng vấn xin việc bằng niềm tin, nên là em phải tự chế ra việc của mình để làm rồi đi xin viện trợ. Được cái em cũng ngớ ngẩn đến mức không biết mình đang liều…

Về mặt chuyên môn, em ngồi ngậm lại xem mình biết cái gì để mà làm và thấy em chán đời ba bốn lần rồi. Mỗi lần như thế là chả biết mình là ai, làm giề cho đời, chả biết đam mê cái gì (tại thích đủ thứ không theo khuôn khổ gì cả) Em chợt nhận ra là mình có kinh nghiệm chán đời, tại chán nhiều rồi mà.

Em là gì mà phải nghe em?

Tính em điên từ nhỏ, ngoài việc đi lêu têu và chơi điện tử ra em còn đọc truyện tranh Tiền Thân Đức Phật vì tại mẹ em đươc tặng. Nói về truyện, em học chuyên Toán cấp hai nhưng thích bịa chuyện trong và ngoài giờ tập làm văn. Rồi em đỗ chuyên Sinh cấp ba được chục hôm xong là đi ngoài ra nước ngoài. Sang đến nước Sing, em chán đời lần đầu vì ghét kiểu học cày cố lắm, nhưng lại có một tuần một tiết triết không ai quan tâm thì em lại thích (môn đấy dịch đúng chữ ra là Lý Thuyết của Kiến Thức Theory of Knowledge ạ, ôi mẹ ơi, thấy em điên chưa 😖)

Lên đại học may mắn thế nào em sang được Mẽo, em tính theo môn triết với cả môn tin học, tại lúc đấy thấy công nghệ thông tin cũng hay hay với cả nghe nói sau này đi farm được nhiều tiền lắm (công nhận mấy người bạn em farm được nhiều thật, nhưng đấy là chuyện bên lề 🤑)

Học được hai năm em lại chán đời. Sau khi chán đời một thời gian, em nhận ra điều quan trọng nhất học được từ cái bằng cử nhân Tin Học là suy nghĩ có hệ thống. Cái này áp dụng vào cuộc sống giúp em chiêm nghiệm ra mấy quy luật của sự chán đời.

Thế nên việc tay trái của em giờ là dự đoán điểm rơi của mọi người. Lúc nào sắp rơi thì em dạy người ta cách thả lỏng, lúc nào chạm đáy rồi thì em dạy cách ngồi ôm sàn lắng nghe xem ông giời ông ý đang thì thầm bảo mình phải làm gì, lúc nghe thấy rõ ràng rồi thì em hỗ trợ cách người ta trồi lên thế nào.

(Lạc đề: Em là học cái này có học thuyết đàng hoàng nhé. Hồi trước học một lớp triết tên là “Cái Không” (“Nothingness”) của thầy dạy môn văn hóa Nhật. Rồi một cái khác gọi là Theory U. Nói chung chỉ có thằng điên như em mới học)

Buông, ôm và nghệ thuật chim lượn

Tính em chán là buông, xong lại thích gì khác là ôm. Bằng chứng là hai năm vừa rồi em lại hứng học Nhân Chủng Học, rồi lại muốn tìm hiểu thêm về phát triển con người, tổ chức và cộng đồng. Thấy hết ôm rồi lại buông, buông hết thì lại ôm tiếp 😄 Có khi đời là thế thật.

Cứ cái xu hướng này em đang tính là tầm 6 tháng đến 2 năm là khủng hoảng chán đời một lần là đẹp. Chán nhiều quá thì gọi là không biết cam kết phấn đấu, mà chán ít quá thì đời sống bị gò bó không có sự thay đổi.

Nhiều người bảo em làm người phải có mục đích, phải biết kiên trì cố gắng đạt được thành tích xuất sắc. Lời khuyên đấy đúng và chưa đủ, mà chắc cũng chỉ đúng với một nửa thế giới thôi. Đối với nửa còn lại, càng tập trung kiên trì thì càng đi vào một lối hẹp. Cái khó với cái nửa này là phải biết không ngần ngại nói lời chia tay, thử nhiều thấy cái gì hay ai không ổn thì chim lượn 😋

Sau nhiều năm thực hành bài tập chim lượn như vậy em đã học được kĩ năng qua cầu không chỉ không rút ván mà còn quay lại vuốt ve cám ơn cái cầu. Quan trọng hơn là em nhận ra và chấp nhận rằng em cuối cùng toàn làm những thứ em không làm không chịu được, như kiểu ngứa quá phải gãi ý, ví dụ như là viết lách, tổ chức sự kiện hay là mang mọi người đến với nhau này.

Thế nên sau này chắc em sẻ mở khóa học “Nghệ thuật chán đời”, ai hưởng ứng comment một cái 😍 Hi vọng em là bằng chứng sống của việc loạn có tổ chức 🤣

Phụ lục: Khoe khoang theo phong cách

Bình thường em ngại việc khoe thành tích, nhưng giờ em cũng thấy phải có trách nhiệm dùng cái mác con (tương đối) ngoan trò (tương đối) giỏi, du học sinh America Tho để chứng tỏ cho mọi người thấy du học sinh cũng có nhiều thành phần.

Đi Tây lâu lâu em học được cách khoe khoang tế nhị, mọi người đọc bài em là biết tỏng nãy giờ em đang khoe bét nhè ra rồi còn gì 😉 Nói gì thì nói mọi người cũng gọi là coi trọng mình, nên phải tận dụng để chém gió lành mạnh tí, gió mát quá có khi lại hút được khách. 😄

Lên ăn cơm tất niên nhà bà ngoại, cậu em vừa nhắc lại cho em một câu em nói hồi trước, giờ nghe lại mới thấy choáng. Chuyện là hồi cấp 3 em đi thi phỏng vấn người ta hỏi kể thành tích trước đây, em nín thinh, không dám kể gì hết. Cậu em hỏi “Sao cháu không kể hồi cấp 1 đi thi giải này giải nọ?” xong em trả lời rất hồn nhiên “Ơ kể chuyện cấp 1 thế người ta hỏi thêm lại biết cấp 2 không có gì thế hóa ra là đi thụt lùi à?” Vãi cả thâm sâu.. mười năm nay em chưa chắc đã khôn bằng thằng bé 15 tuổi đấy, nên em xin không dám kể thành tích gần đây ạ.

Some (Chinese) philosophy on relationships

bnu-forbidden-group-shot

Forbidden City, with the BNU Philosophy Summer school 2016 batch

Context: This is a reflection on the friends I made at Beijing Normal University Philosophy Summer School. as well as some musing on people from my 23 years of relating with human beings.

Prior to the trip in Beijing. I had two intentions: First, I want is to learn more about what is happening in Beijing and China at large, what people there care about and how they are thinking about the country and where it is heading towards. Second, I want to make some new connections, for people always trump places for me. I was excited to know that the group was rather diverse; my 45 classmates came from many different places in the world, from the land of the Kiwi to various parts of Asia and Europe to the US of A.

There are a lot to observe about Beijing — the streets, the city planning, the pace of life, the way people interact with each other. Whenever I travel to a new place, I always ask “Can I see myself living here?” I do have that sense in Beijing, even though I don’t speak Mandarin. The city reminds me of Saigon, Vietnam somehow — things move fast, lots of opportunities and exciting happenings beyond commercial stuff. Nevertheless, people have always left a  stronger impression on me, so I find it easier to reflect on the people I met. I learned a lot through the perspectives of my friends, especially how they all see China and have different responses to the lives here.

It is such a rare and wonderful opportunity to have people who care about philosophy not only in the academic sense but also in a personal sense.  When a group of thoughtful people is put together in a new environment for two weeks, some close friendships are bound to happen. I made new friends, some at a deeper personal level. Some opened up and drew for me their inner landscapes, which are all very beautiful. I did regret not having enough time with some people. Nevertheless, I know this human to human connection takes time to grow, and every encounter we have is always the beginning of something real and good.

The last night many of us went to have a drink at a street restaurant (that is how people in many Asian countries “hang out”). We all sat around a few tables, playing a drinking game as a way to share and know more about each other. The experience was particularly memorable for me, partly because of what was said but even more so because of what it reminded me about being human.

As the night went on, we were more and more drawn into each other’s life through the questions we asked the group. I could tell that the quality of my listening started to shift to a deeper place. What are the important lessons you are taking away from this experience? How has our sexual identity influence our lives? What makes a good person? What would you do differently from the trip? Each question asked met with many beautiful responses. Our Brazilian friend Hander made a comment: “This group of philosophy people is way more interesting than political science people”. Perhaps philosophy students do ask good questions, although I don’t know if the experience was meaningful because of our philosophy background or because of our shared humanity. After all, there should never be a distinction between the study of philosophy and the living of it.

I closed my eyes and tried to resonate with the emotions behind the stories. The whole scene felt like a piece of music that was both well-written and spontaneous, so beautiful that I could not just stand by listening to but have to sing along. Whenever I am engaged in anything, from writing to listening to good music to talking to people – and this maybe a common experience for many –  there is a paradoxical sense that I feel like already knowing what the next moment is and yet every moment feels fresh as it arrives. Every note is at the right place; every story shared at the right time. Even and especially the silence seemed right, when I could step back, breathe, shifting my attention to the whizzing sound of the cars on the street and take the entire scene in. Staying silent allows me to enjoy the beauty of the moment and also to honor the person behind every story with their full, messy, pretty self. It was important to be in and to hold the space.

In a sense, the stories told were not entirely new. They were all parts of the collective human experiences — be it self-doubt or the pain of rejection or a struggle to accept ourselves and other people. I’m lucky enough to have been a part of several circles of authentic sharing like this. Yet they were so fresh and delicious — the difference was as stark as between frozen packaged broccoli and the one we get directly from the farm.

There is something quite sacred about being on the street of a foreign place, with a group of initial strangers who turned into friends. It must be strange for the Chinese restaurant owner to see a group of mixed colors and genders occasionally bursting into tears (as long as we were still getting more beers). Over the years, I’ve come to appreciate that tear is what happened when a person feels connected with oneself, with others and with some greater Force. That is why crying should be celebrated instead of shunned (plus the salty tears are pretty tasty – try licking next time).

Speaking of tears, whenever I hear stories of “Big men don’t cry” and how it leads to the over development of “maleness” nowadays, I just feel thankful for being raised by a single mother. If crying is ever bad, it is because it is messy, not because it is a sign of weakness, which is really nice because messiness for me and many others is much easier to embrace than weakness. I’m also less inclined to make the trite distinction between “masculine” vs “feminine” energy; it just means we are exploring and embracing a fuller sense of who we are and how we can be in the world.

The experience also made me think more about how to respond in the presence of someone’s outpouring of so-called difficult emotions. I often don’t say “It’s ok” and “We love you” and I wonder if I should say these phrases. To this day, I still wonder how to show my affirmation better. Should I say something along that line, offer a hug or just stay silent? The answer is always “It depends”. What does the situation look like? How does the other person tends to receive? From my side, I have to learn to both be more well versed in these different expressions of affirmation as well as to read the situation better to know what best to do. Words can be powerful, sometimes too much so. Hug is great, but I wonder if I hug people because they really need a hug or I just really want to hug?

Generally, action does speak louder than word, yet especially in this kind of situation it might be better to do nothing. As the Daoist concept of “wu wei” goes, sometimes nonaction speaks the loudest.

For example, when someone expresses how she feels about me, should I respond “Thank you” or “That means a lot to me” even if I don’t feel it? Or should I remain silent? I used to value sincerity and only express what I really feel. My common response to compliment these days is silence. If the person is curious enough to ask me how I feel, I will say “I’m just enjoying the moment.” Learning about Confucius and his emphasis on ritual has swayed me a bit though. It is tempting to think of ritual as insincere scripted actions, but that is missing the spirit of his teaching. Sincerity is to stay true with one’s feeling, but feeling can be cultivated. As such, sincerity and tactfulness do not contradict at all if we cultivate ourselves to have the appropriate feelings in every moment. And as with anything else for the Chinese masters, it is a life long practice.

Generally grownups need to have a clear, compelling reason to do something. (That’s why Nike’s “Just Do It” slogan is mostly for them; children don’t need that push) I often hear “start with Why”, yet what happened when I dug deeper within myself with these Why questions is the realization that I could not get to the answer just by asking. I have to start doing something. In other words, I can also start with What.

It has got easier for me to practice something without fully understanding the reason or meaning behind. With diligent practice the meaning will come. (Perhaps my next practice will be to say “I love you” more often to more people more often. Too much philosophy like “What do we mean by love?” and “Who are you and anyway?” are pretty counter productive as you can tell.)

On the last note, I’m often humbled and inspired to hear what people are working on about themselves. In our journey of becoming, we all need support in one way or another, even and especially those whom others have always leaned on. Which is why my answer to the question “What will I do after the trip?” was “To do a better job of following up and following through”. Even though I will probably never know the impact I have on people, I know for sure that I can be a lot more, and that I will have to do a lot more.

Evolving “career” thoughts

My priority has been “Learn first, earn after”. Ideally the work should be about a cause that I care about, that I can make a contribution to. I am very very fortunate to not have to worry too much about money (yet), which frees me to think and test what I want to do.

At the end of last summer, I came up with a few conclusion about where I want to head next.

In terms of learning, I knew that the startup environment can offer me the most. It also has youthful and idealistic energy that resonates with a part of me. There people learn fast, because they have to and more importantly they want to. That’s where most innovation happens because it is the norm. At some points youthful enthusiasm yields in to stability, but as of now I know I want to be surrounded with that kind of spirit of learning and contributing.

On the other hand, I also know that we learn much faster with good mentors, which I think happens often at a more established organization. There are mentors for startup of course, but they very much serve as advisor rather than someone we can shadow. To learn, we need to both observe and practice. If I can see the day to day working of someone else I can learn a lot. People say “You won’t really learn something until you actually do it”. True, and you will learn even more by observing someone really good and then doing it yourself. Eventually we all have to climb our own mountains, but learning how to climbs with good form from the beginning can save us much trouble further down the road and thus allow us to go much further. Having good teacher is important.

Here is what I am thinking in the moment. Whenever I experience a contradiction in what I want, I try to tell myself: how can I do both? Call it ambitious or greedy or whatever (I call it “aspirational”) Work is a big part of life, and since my theme of this year is “Integration” I’d need to be more thoughtful about it.

The term “startup” doesn’t have to be a new company. Any initiative or project that involves people can be considered one. I am working on an initiative that involves a lot of people, on a cause that I care about and with people who are willing to guide me. I remind myself daily how it seems to be such a blessing.

Some lessons in life are unpredictable, but many can be planned. I learned from Gary Bolles his model of the three domains of skill: knowledge, transferable skill and self-management. For knowledge, I’m trusting that domain knowledge is becoming less relevant than making novels connections across domains. I love theories, so much so that I’d rather apply theories to the wrong context than not apply them at all.

Transferable skills can be broadly categorized into three categories: data, people and things. Here are the most valuable and also difficult tasks to do with each.

  • Data: Synthesize.
    – How to test: Able to explain a complex set of data to someone else.
  • People: Mentor
    – How to test: The mentees are able to surprise us with the quality of their work.
  • Thing: Set up / design
    – How to test: well-designed things are used they should pleasantly surprised both users and creators.

Self-management is a whole other set of skills. Know ourselves: how we work, perform, communicate. Gather and interpret data systematically. Hone our intuition and trust it in the most unpredictable circumstance. Be our best ally as well as our fairest critic. Develop the attitude of not taking ourselves seriously but our work very seriously. Last and perhaps the most important one: ask the right questions – questions that invigorates instead of debilitates us.

It is quite a helpful model to guide my thinking. I’m pretty on track with many of these, and I’m quite happy. I know I will learn a lot and appreciate the journey along the way. Something difficult will eventually happen, and I want it to be struggle together than struggle with each other.

What is my long term plan? If I wanted to stay in America in the next five years, it may be safer to go on an established path like working at a bigger company or going to grad school? I don’t know, and I don’t think it matters as much. What is more important is learning to position myself in places where opportunities confluence, where I can be used well to make good contribution.

One of my mentors once asked me: “Are some young people really wise or they only say things that make them seem wise?” I really don’t know. I think this roadmap I’m writing makes sense. Following it is another story. As of now I think I’m sticking to it fairly well. Another thing that I learned is that I now really understand the importance of “start with the end in mind”, not only in terms of external goals but more of internal state. I’m already imagining the end of the summer: I will feel fulfilled, joyful, touched, loving, thankful, learned, wiser, ready, confident, If I can feel like that most days then I’m doing great.

23 – a reflection

Today is a good time to take stock of where I am, to share some learning and to celebrate. Life is so good it has to be shared.

Where am I?

I’m entering the blossoming phase of my life: so much excitement, so many opportunities, abundance of energy, lovely people. College has been quite a journey, and I am loving every moment of it. Classes, involvement, people, personal time, sleep, books, adventures. I don’t see life as much as a juggle but rather a process of alignment: when everything is aligned, life moves smoothly.

This is also a good time to check in with my theme of 2016 – Integration It is fascinating how useful the act of crystallizing a theme can be. Even when I’m not conscious of it, different parts of my life are somehow coming together: mind and body, technical and social, fields of study, relationships.

Being somewhat older than my peers, hanging out with older people and reading books of dead authors gave me a bit of thought-fulness. At the same time I am also feeling a sense of personal renewal, as if I’m becoming more and more youthful as I mature. Being youthful has little to do with what young people “should” do – it’s very much a spirit of openness, wonderment and innocence. To quote David Whyte, “innocence is not a state of naivety. It is, in a way, the ability to be found by the world.” Somehow that innocence is often lost as we grow up, and I don’t want that to happen.

I am feeling more engaged with Tufts as well as the greater world. Someone recently asked me “What does it feel like to be alive?” and I came up with two words “engagement” and “ease”. I was surprised by my own answer, so much that I made into my own definition of success: to engage in what needs to be done with greater ease.

What I am learning

I like to keep track of my development through the lessons I am learning. Here they are:

  • On impact: I’m starting to have a better sense of the impact I have on other people. While actions may indeed speak louder than words, the latter can be quite powerful. Sometimes the best thing I say or write is completely spontaneous, but in general words deserve to be deliberate. The energy each of us bring into an interaction can have a strong impact too. Something I learned recently from Ben Zander is that glowing eyes matter. Nothing delights us more than the glowing eyes of someone else, and it is totally a worthy cause to make eyes glow more often! On that note, a recent feedback from a friend: my eyes glow when I feel connected – mental, emotional, physical. Really good to know!
  • On reframing life: In the past, I adopted the radical acceptance motto of “I suck, you suck, we all suck”, which has been very helpful to cope with stuff. However, I put on a quote on my door recently ”I’m a gift. You are a gift. Life is a gift.” Operating this new requires a fundamental shift of mind, and as far as I can tell, this newer motto works like charm. Life is indeed full of gifts – even when shit happens, I have a blog post Indeed, my attention, energy, vibe, questions, thoughts, resources, relationships, youthfulness, thoughtfulness, rashness, spontaneity – all these are gifts. We all have a lot to give and receive from each other and from the world; we just need to figure out how best to do it.
  • On being: As I get older, there is a gentler, more graceful sense of being. Perhaps this is the way to live: as we age, we keep getting lighter and lighter until the day we are gone and the world wouldn’t feel sad about us leaving. A friend recently gave me a beautiful imagery: we live like a helium balloon; the lighter we are, the more we can rise above, but we don’t just fly out of the atmosphere into space. Instead, we look back. We see the world in its entirety, and we become even more we become engaged in it. Such an “uplifting” image – literally and metaphorically.

    This imagery well captures two paradoxes: first, being light doesn’t mean being disengaged, leaving everything behind and going into the forest like some monks. (not all though – look at this guy) The better question is “How can we remain gentle while being deeply engaged in the world?” The second paradox is that people who have that quality of lightness to their being, those who don’t seem to care as much about the outcomes of what happens, are the ones who will make the most impact in our lives. In lightness, there is power. There is so much we can add to the world just by being.

  • On enjoying myself: Over the years, I learn the importance of developing a genuine sense of appreciation and respect for myself, not more, not less than other people. Do I treat myself every moment with attention and care and acceptance and curiosity? The quality of my relationship with myself has got so much better; sometimes I even have this thought “Oh wow, Khuyen, you are daydreaming about this person or that scenario – isn’t it interesting?” One benefit of attaining a distance from myself is that I can be genuinely surprised by what I do in the moment, which is a lot of fun. Paradoxically, not taking myself seriously also means to accept who I currently am and to know that it will change anyway. We are all work-in-progress mistaking we are finished, to paraphase Daniel Gilbert.
  • Focusing on contribution: a few years ago I used to geek out a lot on self-improvement – how to do certain things better, how to improve the way I operate. I still do, but am a lot more relaxed now. We work hard on ourselves because the work is meaningful, but not too hard to the point it becomes a burden. We are all growing all the time, and sometimes too much focus on growth itself may not be the most sustainable thing. The better question is “What am I contributing? What do I need to know, to learn and to do to make it happen?” If you want to motivate me, paint me a rich picture of how I can help!
    Peter Drucker once said “people grow according to the demands they make on themselves, according to what they consider to be achievement and attainment.” The words “dream”, “achievement” or “ambition” somehow don’t jive with me too much; “aspiration”, “contribution” and “responsibility” do. Keep that in mind when we work together next time 😉
  • On learning: from the last part of this interview of Edgar Schein in Google: “whenever you are in an experience, stop and ask yourself: what else is going on? In this place? Among us? Inside me? This is where the real learning occurs” One big influence of mindfulness practice on me is this awareness of the fertile negative space. A related and deeper point is that everything needs a container – music needs silence, painting needs canvas, texts needs screen, people need relationships. That means if we can create the right container, the right thing can happen. The farmer spends lots of time cultivating the soil for a good reason!

    Two guiding questions for myself these days are: How can I be more connected to this whole evolving world, and how can I co-create the conditions for flourishing? I don’t take myself too seriously, but I do take these questions seriously 😉

Some reminders for the future

  • Choose where I pay attention to:
    the real power lies in our ability to ask this question: Is what I am paying attention to energizing, liberating, fulfilling? On a related note, I love this quote by Mother Teresa: “There is no great thing. There’s only thing done with great love.”

    Whenever I feel stuck in my small self that is anxious, calculative, wanting to get ahead, getting caught up in being “great”, it is a good reminder that I can be larger Self that is loving and free. It sounds easy in theory, but really hard in practice. It gets easier with time though.

  • Never do it alone
    Recently the thought that I’m almost one-third into my twenty dawned upon me. If anything, that thought made me feel a greater sense of responsibility not so much as a growing up independent person but rather an interdependent being in the world. As I am writing this reflection in my room, I realized that I am not alone at all. Because we never are. I also realized that what I’m looking first and foremost in any kind of relationships is togetherness – then comes tenderness and intimacy. Quite a piece of self-knowledge.
  • Ready, Fire, Aim (notice the order)
    A motto by Pierre Omidyar for his work as well as his life: it’s important to be ever ready enough, yet never 100% ready. Fire first, then aim, then fire and aim again. Preparing is good only to a certain point, and in general it’s better to have a bias towards action – take reasonable action, learn as much as possible from feedback, recaliberate, do again.

Gratitude

If you have read this far, please take a moment to celebrate our shared joy of being alive. Not only that, we have good eye sights, a device to read this post, enough English ability to understand and a willing heart to celebrate together. If these aren’t worth being grateful for, what is?

Thank you for being with my journey,
Khuyen

Gambling and losing in Paris

Intention
I’m writing to share this deeply felt lesson, to first learn for myself and second help other people learn through my experience. I believe this story resonates with many of us, because we are always part of a larger story. If it does for you, please share it with other too. Another reason to write is so that people can have an example of how to reflect. I don’t claim I know the golden formula, but this maybe a good starting point.

The story
I was walking around Montmartre area of Paris yesterday, and I was drawn to a big crowd on the street: a gambling gig. A man had three pieces of black round pad; under one of them was a white dot. He would switch them around, flip them frequently. People would bet for the pad with the white dot and get paid twice as much. There were many people around; one particular lady was also in, won some at first and started losing. There was an older man who had been inside the circle who occasionally peaked at the pad while the conman wasn’t paying attention, bet and won. The next times he peaked, he asked people to bet with him. Some people won that way. I felt pulled in, and for some conman’s magic, I lost once, twice, thrice, totaled to $80, the biggest sum of money for me I ever lost. Before I ran out of cash, and this man kindly pulled me out and asked me to leave; if I stayed I would have completely dried out.

The whole experience was so fast I felt like waking up from a feverish dream. I needed to slow down and digest it. Any conman knows what he is doing. I was simply conned. But if all I could learn was to never get into gambling again then it would be such a waste. Experience like this doesn’t come quite often, and the learning from it can be so potent.

I meditated on this experience, relived the sensations, let them touch me deeply when I was safe in the room. The first step of learning from experience is to start from the level of sensation. As of writing this, I still felt those very strongly. As I was pulled in, there was a sense of being vulnerably high, like being on the tip of my toes all the time. Even though I thought I slowed down already, I was still drawn in.

What does loss feel like?
They feel extremely vulnerable around my chest, as if there are some currents running beneath. For me, the chest is close to the heart, which can easily cause some tears. These sensations are deep, which must mean there was a lot underneath it.
What I was thinking?
I thought that I could win, that I could outsmart this conman, that I could mastermind this situation. I also thought that I could make some money and then leave. Pretty common thoughts for gamblers, but there were so much more to both these thoughts that I would explore further below.

After I left the crowd, I had a few seconds to reflect on the experience. Then I pulled out my phone from my pocket, and you might have guessed, the phone was gone too, with it gone my debit card and student ID. Quite an experience.

It was as if something at the bottom of my stomach just dropped, as if the ground under me was gone, as if I was going down on an elevator. It felt like having a fever, like a loss of control, which was quite unusual for me. I was sharply aware of the impact: the emotional hijack, the inability to focus, the impatience and the lack of presence. I felt like crying. I didn’t cry; my first reaction was “Ok time to take care of the consequences”. Which I did, rushed to the Internet cafe opposite the street to call up the bank and block the account. I noticed my own impatience as I was calling, and I slowly managed to slow down. (it was ironic that the bank representative was thanking me for my patience…) I also confirmed with a new friend that I would still meet her in an hour (as a side note, I had a pretty good sense of direction within two days in Paris, being able to bike back to our meet up place which was about 5km away without Google map)

On the way back, I was trying to regain my presence; it was hard given how much just happened. There was another thought “All the people around there must be conspiring with each other. Even the man who helped pull me out – I did once think of him as part of their scheme too. He did cheat the conman after all, so they might be together. Who knows?” This was an example of a victim thought; it came from a powerless, blaming position. Thanks to my practice of mindfulness I was aware of them and let them go. Thoughts are the easier to let go; sensations aren’t.

What am I learning about myself?
I was pretty quick in looking at the positive: I didn’t lose everything and still have my passport with some backup cash. I also wrote down in my little notebook the password for the rented bike and the apartment and so I had a place to go back. I did not blame the other, nor did I blame myself. I thought “Okay Khuyen, you are paying for your own stupidity, you are paying a tuition for life”. I would be more careful the next time.

This is not too new. I have somehow trained myself to look on the bright side; it was a good test of resilience. But this time was a opportunity to learn much more.

Focusing on the bright side is a common coping mechanism, a very effective one indeed. But it was a coping mechanism after all, like a bandage for a bleeding wound. The wound needs to breathe too; sometimes bandaging too fast can hamper long term recovery. To truly heal, we need to stay with the pain and understand it.

Intentional self-disruption

Interestingly, one of my assignments for a class this very week was to do something totally out of my comfort zone and normal patterns. Here is the exact instruction from my teacher: “Open yourself up to problems you’ve been avoiding–with family members, co-workers, friends, enemies. Disrupt every area of your life that has become routine. Dress the way you’ve always wanted to. Forget your compulsive promptness. Deliberately destroy as many behavioral patterns as you see in yourself. Use your left hand instead of your right. Dawdle where you would ordinarily run. Run where you would saunter”

I thought of this trip as the perfect opportunity for this assignment. Traveling to a new environment feels like a reset button; we can start everything anew. Note starting something fresh doesn’t mean starting something “good” – it could be quite the opposite. The point remains though: to start something fresh instead of slipping into old patterns and succumb to temptation. It is easy to say and hard to do: the challenge of being present is just that – whenever we think we’ve got it, we lose it.

The two complex relationships I have are with money and with food, and somehow I subconsciously knew that I would like to try to be more spendthrift and indulgent. On the train to Paris, a new friend and a respectable gentleman gave me 50 euros because I hadn’t exchanged USD yet and I needed some money to take the subway (crazy I know… I met wonderful people whose generosity touched me so much). It gave me even more excuse to break my own patterns. One way is to break all my dieting rules – I have been eating quite freely (which means eating the same favorite food again and again – I had 3-4 crepes on the street everyday!) I thought about how much good food I can eat. Yet habits are strong: one big part of me was still quite spendthrift: it thought that the 50 euros already felt quite luxurious for a 3-day budget (I know you may say “in Paris, really?” – but hey, it’s all relative!)

More indulgent, yes, but gambling? Hell no. It never crossed my conscious mind. Yet life always has an uncanny way to teach me lessons. “When the student is ready, the teacher will appear.” said the Buddha. And the teacher is not necessarily a person but an experience. I think I was just depriving myself and my self-control by mentally budgeting the food, and I felt into that “trap”. It’s all part of the grander plan, and I was ready for this test.

A systemic interpretation of the incident

How am I feeling about the people who conned me? He might be feeling high and low like I did often, perhaps so often he might not have the opportunity to be in a safe corner, to quiet down with himself and reflect like I do. Or he might know all this, and he was there to create this learning for other people (perhaps charging them some money for the tuition)

From the larger, interdependent perspective, there was no one conning anyone anyway; there were simply some energy vibrating with each other. The “darker” part of me was resonating with that of other (I’m being careful with the label “darker” here; a better word would be “ignorant” or “mindless”) For example, I was clearly lying too, to myself first and to the conman (I told him I ran out of money, which I didn’t) The incident is just another manifestation of who we are. From this perspective, there is no blame, only contribution. There is neither I nor you. There are only us.

Afterwards, I went to meet up with a new friend, Alexandra. We reflected on our recent experiences, on how strange life has different ways to teach us the same lessons and on how we can learn and evolve together. It was the best conversation I had this week.

On learning about money

I want to use this opportunity to explore my relationships with the past self, especially my attitude with money.

Alexandra told me a difficult story of working with a business partner who didn’t negotiate the payment well. He didn’t ask for the money upfront and turned sour when he received an amount he deemed insufficient. Upon a genuine moment of reflection on why he behaved that way, he blurted “I grew up poor”. The story struck a chord with me. A flashback came through my mind: when I was younger, I used to save all the small notes inside one drawer out of the many drawers of my uncle or under the books. Over time, I accumulated a small fortune. Yet fortune comes and go; one day I found out that they were gone. Someone stole it. I remember crying for so long for the injustice that I faced. Was it my brother? Or was it someone else? As I grew up, these pains and patterns got buried in daily life. I knew money was emotional issue for me, and perhaps many others too. Our behaviors result from habits that were formed and reinforced by deep seated beliefs. The inertia of karma is strong, and only through genuine reflection can we be free from its grip. Alexandra told me that “You are simply paying to your past self”, which was the best line I’ve heard during this trip.

I thought of my past petty self that grew up in a mindset of scarcity, the one who believed it did not have anything to give and thus felt uncomfortable receiving. Seeing people who beg on the street made me uncomfortable, but I don’t usually give. It makes me wonder sometimes: if I have received so much from the world, from money to opportunities to beautiful relationships. How could I start giving? What are my gifts to the world? Writing is one of those – what more?

This incident allowed me to know more intimately this old friend, the less evolved, “darker” and often ignored side. For example, I liked to cheat because it made my ego feel like it know the system. The pleasure of outsmarting someone or something comes from the fear of not knowing enough. I thought I overcome this fear – hell no – some lessons are not easily learned well. I did steal too. I stole others’ raincoats when mine was stolen, because I’d like to believe that the world was fair that way. I hope I’m learning well this time.

As I sat back and meditated, I thought again of the novella Siddhartha by Hermann Hesse, one of the most influential books that have shaped who I am today. I felt awed at how prophetic that book continued to be. The chapter when Siddhartha was with Kawasaki to learn the art of making money, of losing them and losing himself in the world of worldly pleasures. He stayed in that dreamy, wandering phase of life for a while before the inner voice spoke to him one day to wake him up from that endless cycles of winning and losing.

I had the theory; I now have an experience. Gambling and losing gave me a glimpse of the pain associated with money – of doubting oneself, blaming the other, of giving so much meaning to these pieces of paper. Whoever said money didn’t matter must either be ignorant or enlightened, and only through experience can we tell the difference. The most striking part was to observe the whole scene – of people winning, losing, of the intense laughters, the sinister smirks, the dejected faces. It was like seeing a brutal fight without the capacity to help. I thought of my mentor’s words: “You have to explore your own relationship with money”. This time I could laugh at myself “Ah. Life is manifesting itself through you, my friend”.

On the last note, I haven’t felt that good about canceling my plan to visit places to sit down and write instead. I felt quite a different person from this experience, and am thankful for the learning that is always just starting.

My gratitude for those who have given, to me and to the world – may you continue to give. For those who have not, may you start giving. For those who have been receiving, may you continue to receive and to give.

Thư giử mẹ 2016

Mẹ à,

Hôm nay năm mới, thầy của con bảo mình lúc ngồi thiền ngoài thực hành định tâm ra cũng nên dành thời gian để nuôi nấng cái tánh yêu của mình. Con nghĩ đến mẹ. (thầy mà không nhắc chắc con cũng quên. Thế mới phải nuôi nấng cái tánh yêu).

Cuộc sống nội tâm của mẹ chắc chắn phải rất giàu kỉ niệm, vui có, buồn có. Con lớn hơn, hiểu được hơn một ít. Con nhớ lại những khoảnh khắc làm mẹ buồn. Chỉ nghĩ không thôi đã thấy nó buồn thế nào, con không hiểu làm mẹ lúc đấy thì thấy thế nào nữa. Rồi con nghĩ đến việc làm mẹ của con, làm chỗ dựa của cả gia đình mình khó đến mức nào.

Hồi nhỏ, lúc nhà mình cãi nhau to, cả mẹ bà và anh, con tưởng như không giữ được cái nhà này nữa. Con còn nhỏ đã thấy khó rồi, nhưng con còn trốn đi chơi điện tử cho giải khuây được, me không bỏ được nhà mà đi lúc đấy mẹ chịu kiểu gì? Không có người tâm sự thì chắc tự tử mất. Mà con nó có hiểu được đâu, muốn bảo nó đi cám ơn ân nhân mà nó cứ dùng dằng mãi mới chịu đi, “vì bổn phận làm con”.

Hồi cấp 3 đi du học con về nghỉ hè được ba tuần, con tưởng mình ngoan đi chơi lúc nào cũng phải xin phép mẹ. Sáng nào cũng đi đá bóng với bạn rồi lượn lờ đến trưa, đến một hôm có anh bạn rủ đi ăn sáng, mẹ cáu: “Mày muốn thì đi luôn đi”. Con tưởng mẹ nói một lần con tởn đến già luôn, thế mà con lại đi mất rồi đây.. Nghĩ lại, đứa con mình mang nặng đẻ đau, dành bao nhiêu tâm huyết và tình cảm vào để nuôi nấng mà nó cứ nhơn nhơn. Con biết là giận dữ không giải quyết được gì lâu dài mà thực hành được mới là khó. Bao nhiêu chuyện xảy ra ở chỗ làm, nhà cửa thì bề bộn, về chỉ muốn nghỉ ngơi, thấy con mình như thế thì chả cáu? Giận thì giận thật mà phải vượt qua cái nỗi đau đấy để bắt con nên người.

Hồi đấy nhà mình cáu giận nhiều quá. Lớn rồi con hiểu được, có cơn giận nào không làm đau người đang giận? Không giày vò người ta đêm đêm? Lưỡi dao đã cắt, có bó được vết thương thì cơn đau cũng đã hằn sâu. Chẳng có gia đình nào hoàn hảo, ai lớn lên cũng phải có nhiều vết thương, phải dành thời gian chữa trị. Không phải lỗi tại con hay lỗi tại mẹ hay lỗi ai nhiều hơn. Tại mình sinh ra làm con và mãi vẫn chưa thành được người. Khó quá mẹ ạ.

Mà cũng có những lúc vui. Con nó được giải này giải nọ, được đi du học người khác chúc mừng. Bạn bè khen thằng con lớn bảnh trai lấy vợ đẹp rồi có cháu trai to khỏe. Thấy con mình lớn dần lên từng ngày. Thấy chính mình lớn lên từng ngày. Nghĩ đến lúc đưa con ra sân bay. Sao đứa con của mình nó cứ dưng dửng, mặt mũi tươi cười an ủi mẹ nó “Có gì mẹ cứ nhắn con qua Viber”. Ôi, nó có cuộc sống của riêng nó rồi, còn mấy khi nghĩ về mẹ nó nữa?

Con nhớ hồi hè về dẫn mẹ đi chơi lăng bác xem chuẩn bị diễu binh quốc khánh. Con vui lắm, lần đầu tiên dẫn mẹ đi chơi, cũng là lần đầu tiên mẹ được đi xem chuẩn bị diễu binh cả đời gần 50 năm tuổi. Mẹ phải chịu khổ nhiều quá rồi. Thế mà cũng chính đứa con đấy hôm trước khi quay lại Mỹ bắt đầu năm học mới lại làm mẹ thất vọng. Mẹ bảo con đi chùa với mẹ, con cứ ậm ừ, đến lúc đi mặt mũi tiu nghỉu thể hiện thái độ rồi đòi về sớm. Me nói “Từ lúc con về toàn mẹ phục vụ con, đến lúc mẹ bảo đi chùa với mẹ thì tiu nghỉu. Mẹ tưởng con lớn rồi biết suy nghĩ cho người khác hơn, ít ích kỉ hơn. Mẹ buồn vì con của mình chưa tốt”. Con cũng buồn, một phần vì con hư, phần hơn vì thấy mẹ bảo “trách nhiệm” là phải phục vụ con. Con không dám nhờ mẹ làm hộ việc gì nữa vì con sợ hai chữ “trách nhiệm” đấy. Nó là một phần quan trọng, nhưng không phải tất cả của tình yêu thương. Lúc đấy hai mẹ con mình đang dạy nhau và dạy chính mình biết cách yêu thương tốt hơn. Nghĩ đến giây phút đấy, giờ con thấy cả hai đã lớn lên nhiều.

Yêu được người khác khó quá, phải bỏ tâm huyết và tinh thần, và phải thực hành. Ngồi không nhớ đến người mình yêu thì dễ, nghĩ và làm gì với tình yêu đó mỗi ngày mới là khó. Con sống xa nhà, nhiều khi nghĩ không biết gia đình đối với con có quan trọng thế không? Sau này liệu có mất gốc? Càng lớn con càng thấy phải nuôi nấng cái tánh yêu của mình để nó lan ra tất cả mọi người và mọi sinh vật xung quanh và trên cả thế giới này nữa. Gia đình, đất nước là một phần của cả thế giới lớn hơn. Nghĩ được thì dễ, làm được mới phải khó. Nghĩ cao xa quá lắm khi làm chùn mình chùn chân, mà vẫn phải nghĩ. Thôi cứ bắt đầu nhỏ, từ người thân và cộng đồng xung quanh.

Thinh thoảng con nhắn tin cho mẹ vì con nghĩ đến chuyện một ngày mẹ mất đi, rồi con ở xa nhận được tin. Con sợ. Chắc con sẽ buồn lắm, và con sẽ vượt qua. Đời là vô thường mà mẹ. Rồi con nghĩ đến chuyện con có thể mất đi trước mẹ – ai biết được trong cõi đời vô thường này? Mẹ chắc còn buồn hơn, và mẹ sẽ vượt qua mẹ ạ. Mẹ tin vào nhiều kiếp mà. Khi một người qua đời họ chỉ đến một thế giới khác. Con thì chỉ nghĩ cái chết là không còn kết nối với sự sống nữa. Nếu thế thì có những người sống chẳng bằng chết, không có động lực để kết nối với người khác. Mình phải tập yêu trong từng giây phút này mẹ ạ, yêu cuộc sống và yêu sự sống. Con viết thư để nhắc nhở cả hai mẹ con mình.

Năm mới mẹ mạnh khỏe. Con mong mẹ sống tốt hơn mỗi ngày, yêu thương trọn vẹn hơn, gieo phước đức cho người thân và những sinh linh xung quanh.

Con của mẹ,

Reflection on 2015: Experiment & Synthesis

End of the year is time for connecting and reconnecting time with friends, family and also myself. Looking back, this year has been the more successful year by external measures. If I can tell people about the places that I got to visit, the people I met, the opportunities which have opened up in front of me, then the year is a good one.

I want to share the journey inside though, the one that is often not told and almost infinitely more relatable. I entered 2015 feeling burned out from school, perhaps as the result of a notorious 30 hour/week Computer Science class. I wrote about it more in my 22 note, but to sum up, I felt like wandering around college and life, not growing as fast and not having a clear purpose. In other words, I was suffering from a mini existential crisis, the infamous sophomore slump. Some may say “What the heck Khuyen, you are only 22. Many people twice and even three times your age haven’t even figured it out”. I don’t think anyone has figured out, but I’ve met some people who just seem to be full of life – isn’t it such a good goal to strive for? I believe we may not know exactly what we want, but when we quiet down enough we can always hear a hunch of what it is and know when we are close. There is such a feeling called “getting there”, whatever that means. Before I found something, I need to search for it.

This year taught me about the nature of growth: once in a while there will be a major breakthrough, a defining moment, yet often times change is barely perceptible. It is like trying to lift oneself out of thickened mud – pushing one’s legs into it so hard without seeing any visible result. Hardly does he know that all these efforts count in softening the mud, for one day he lifted his leg lightly and the whole mud collapsed. Someday feel like nothing happening while someday everything seems to align. It is also one of the lessons I learned the hard way from my boss this summer – consistently give your all into whatever you do. The immediate result may not be favorable, but we will never know what it will lead to down the road.
(Funny enough, looking back now I can recall a dozen “breakthrough” moments where I delighted myself, like “Wow, I actually said a beautiful line / wrote a good post / did something meaningful” or felt like I was becoming a different person. It is really hard to predict progress! I remember these moments well because they often yield insights into who I am, what I can do and how I can play on these strengths)

The whole existential limbo of this year was a great learning journey, punctuated by little polarizing moments of mini-crisis / self-doubt vs excitement / awe. I was bored, lack of purpose, insecure about the uncertain future, worrying of not making the most out of my time etc… The struggle was real! Yet the more setback, the more potent the learning. These so-called negativity cut so deeply that now I felt like I’ve learned a good deal from it. Here are some general lessons learned.
On progress: Going through limbo such as this may feel like killing oneself with a dull knife… I wish there could be more huge heartbreaking events that forced me to re-evaluate my life (I did have a few major screwing up this year though). In real life, incremental changes are more common and can snowball in both positive and negative directions. Take unhealthy eating for example: we eat badly one day here one day there and suddenly the doctor says we have diabetes. Or that cliched mid life crisis (quarter life in my case) where everything we have been striving for just seems quite meaningless (it has always been so; only now that we realize.) Anyway, having crisis at 22 seems much better than 44. I think of this experience as paying the small price first before the compound interest takes over. I shall always be in searching mode and trying to live with a clear sense of purpose.
– It’s hard to get feedback for bigger projects like WhatToDoWithLife, because experience comes in bigger chunks. It takes a spirit of trust – if I am earnestly searching then I will find it – to overcome the frustration of not seeing progress. (Or it takes constant distraction, which may seem useful momentarily but not in the long run. The greatest challenge to a goal consists of many paths to less worthy ones)  I don’t know a better way to practice trust but to act anyway despite uncertainty. I recalled a moment during the summer when I felt a burning sense that I got to do something because I can, and because I cannot let myself stuck in limbo forever. Introspection can only go so far. Also, waiting for an inspirational moment isn’t a reliable strategy. To paraphase my drama teacher: “It’s much easier to act into a feeling than to feel into an action”. Remember to act anyway. Life is too short to be disengaged.
On confusion: Confusion and clarity are two sides of the same coins: as I learn more about the world and who I am, confusion will inevitably arise simply because more information requires more time and processing power. I’ve learned to celebrate confusion as a sign of gaining more data about life; they just haven’t made sense yet. The good thing about getting older is that there are enough data to observe patterns – the way I operate, the mistakes I keep repeating, the phases I go through – which allow me to understand the deeper causes. On that note, I’ve come to see life as a continual process of optimization and recaliberation. Optimization is to ask “What is the best thing to do given what I know?” and recaliberation is to ask “How can I know even more, and how will that change what I am doing?” In other words,
while (alive) {
plan, do, reflect, synthesize;
}

  • Overcoming self-judgment. If I were to describe my internal transformation for the past two years, it will be a shift from “What is wrong with me?” to “Is this normal?” to “This happened. Probably not what I want. Time to try something else”. It sounds easy, but when it comes to personal matters it can be quite hard to be neutral, let alone compassionate with oneself. On this note, mindfulness meditation has been hugely helpful in additional to my journaling habit. It opens the door to a kind of mental freedom from the overthinking tendency. The mind is a weird place; it never shuts off. It is like getting stuck in a stuffy room with nothing but a lousy TV that jumps to random channels all the time, mostly with boring advertisements or terrible news (I guess Facebook feed is quite the same for many people). Now you can imagine what freedom tastes like. I actually enjoy being in that room more and more; the TV jumps less often, the channels are more interesting and once in a while I can get out of the room for some fresh air.
  • One role of meditation is as a training in disidentifying with thoughts. My consciousness is the TV screen, not the stuff it shows. With that understanding and practice, I become a lot more chill. Another practice I am doing is to be overly polite and curious with my thoughts, which is to say that whenever I hear an internal judgment saying something like “You should / shouldn’t do xyz”, I would automatically respond “Thank you for sharing” and then “Isn’t it interesting that I am bored? Anxious? Impatient? Having sexual fantasies? Feeling insecure about the future? Thinking? Writing these lines for no good reason but for the sake of writing?”. Not that I stop experiencing these mental and emotional phenomena, it is to recognize those as a thing and then let them go. The practice is so powerful that I almost forgot what my mind was like before…

More specific self-knowledge and advice for myself
Potential downfalls: all my major screwing ups this year have come from hoping to be clever and failing to pay attention to details: cutting short preparation thinking that I will be on time (hopelessly optimistic), playing with the system betting on the facts that not many will find out etc… Good reminder to myself again: consistency trumps cleverness.
+ Being more strategic: Lesson from public speaking class: telling the truth is only one component, saying it at due time with good delivery can make the whole difference. While people value my authenticity, I need to work on timing and delivery.
+ Experimental semester: Perhaps the biggest experiment this year is to take a very light course load this Fall semester, none of which is my Comp Science or Philosophy major. I wanted to see if I truly miss them, and if I do then which part of them do I miss? (absence makes the loving hearts grow fonder huh?) It is a risky bet, given that I only have 3 semesters left. What has this revealed? First, I miss the idea and thinking of technology and a space to muse philosophically. I wanted to learn to think and design in systems. On hindsight I wish I took an elective Comp Science class to keep sharpening the skill, but frankly I don’t miss programming as much. I had this “Fear of Not Doing Anything Technical” simply because of this belief that “technical = employable”. Another fear to overcome soon.
+ A second revelation is that I definitely don’t enjoy chilling that much, in the normal sense of the word – TV series, loitering around. I have plenty of time on my own to read and write and explore other stuff, which wasn’t bad at all, but I really thrive in doing purposeful work (including hanging out with friends and watching educational Youtube videos) It sounds terrible and hopelessly pragmatic, but it is pretty much how I operate. Good lesson relearned: I want to do stuff with people for people! Given my overthinking tendency, it’s easier to err on the side of doing too much and then scale back.
– I did one thing right: when I am not sure about what I want to do, it’s better to not commit to too many things and keep space for serendipity. Most if not all the cool projects, prizes and groups I’ve encountered comes from having time to do random thing that seems intriguing.
– However, remember that with the privilege of having diverse interests comes the responsibility to make all of those things relevant, for myself and for other people. Relevance creates values. As much as I learned to be present, planning for the future is still important: because I will not only have to feed myself but also bring my whole Self into it. Otherwise I will fall into this limbo experience again, killing myself with a dull knife.
– I have pretty good clues for what good work seems like to me now: that I am understanding and being understood, giving and receiving frequent and thoughtful feedback and being curious. People really bring the best out of me – an imagined reader for my writing, a real audience for speaking or a group who disagrees without being disagreeable.

Celebration

2015 is a year of much internal growth (surprisingly also with some external achievements). I looked at my journal – at least 100000 words since last year. It reminds me of how much work each of us has to do internally all the time. It helps to check in with myself often – I am the only one who will stay with me until the end, so it is always good to make sure we are on the same page. Once in a while there will be moments of self-doubt, insecurity or boredom. Feel them slowly and fully, let them reveal what my innermost is asking my day-to-day self to pay attention to. So much of the learning this year comes from accepting paradoxes. I am enough, and I can be more. The future is uncertain, yet we can shape it. Planning is crucial in order to be spontaneous. I need to take myself both more seriously and unseriously. That the wisdom of others is helpful, but I still have to blaze my own path.

I’ve become a lot wiser, more loving, bold, knowledgeable, charming, useful and fun to be with (depending on what “fun” means). I actually like what I see in the mirror! My relationships with people are blossoming too: it is a joy to be wide open with others (having crushes too often is a great dilemma). The journey has been rough at times when I get tested in difficult situations, when my ego took over me (aka moments of fear or stupidity under the disguise of “being clever”) Fortunately I am surrounded by kind people who make it safe for me to reflect and self-correct.

I have grown quite organically (certified by friends ^_^). 2016 for me will be giving and taking even more from the world. Knowing my reflective nature, the only way forward is more engagement. I have a hunch that a Force is reawakening inside. If it is truly so, may I respond to the Call!

 

Getting punched, kind of

This is a story from my internship over the summer when I received feedback about my work and my reflection on it. Digging deeper on these moments yields a lot of self-insights.

11.30pm. A Gmail notification from my boss. The subject was simply “Feedback”. I clicked. The first line was “ I would like to pose a few questions”, followed a list of reflective questions and thank you. The email was long. Long feedback emails that started with thank you — usually something not so good. I skimmed through and felt a shiver running through my spine. Serious feedback. Many bullet points. I also saw the word “disappointed”.

I paused and took a deep breath. My first thought was “Thanks goodness. Finally an emotional highlight for this summer.”

Strange response? Let me explain.
This summer was the first time I worked in the US. The nature of work varied: doing research, interviewing people, designing workshops. I can boast with my friends about how cool my work or internship was, but I knew the reality of many day to day work, at least for inexperienced youngsters like me, was mostly dull. You know, going to office, meeting people, chitchatting, writing, reading, social time, lonely time. Nothing too special. I felt flat, but then assured myself “It is good to be stable. Most people don’t even have that stability”. Yet secretly I was yearning for something to happen. Anything, good or bad, so that I would have something to remember — you know, that kind of memory that makes you quietly smile to yourself? I wanted the summer to be not only useful as a student exploring career paths but also fulfilling as a young adult growing.

I once asked my mom who had been working the same menial job for 26 years “How can you stick with it? Don’t you ever get bored?” She nodded in resignation: “What else can I do? What I needed the most at that time was stability”. I understood that sentiment. Growing up in a family ethics of hard work, I have been taught that most of my work will not be fun, but I have to do it anyway. I knew that the day to day work mattered and that I couldn’t expect every moment to be memorable, but that dreary, monotonous prospect of future work still scared me: boredom is the real nemesis.

Now you can understand why I could be excited seeing the feedback. I was mostly shit scared though — you bet. Yet somehow there was a subtle appeal to the email. For guys, remember how you felt in primary school when you were peeking into the female toilet as you passed by to get to your own haven? (if you didn’t, good for you…) It felt like breaking rules, a blurred mix of anxiety and excitement.

I dived in slowly, slightly cringing. After each paragraph, I paused to take a few breaths to internalize the feedback and to make it less overwhelming. I knew some feedback would be coming, but it was still tough to take everything all at once. After a month of casual chitchatting, this was like someone just poured a bucket of ice over me: painful enough to make me cringe but also refreshing enough to bring me into the moment.

I’ve been there; I knew how it felt to receive an email like that. My ego thought it was being attacked, so it rumbled in an attempt to defend itself.“Wow, I didn’t know my performance was that bad. Almost nothing positive! So many things behind the scene my boss didn’t know. I had to explain myself.”

After rereading the email a few times, I regained my perspective. Everything my boss wrote had a lot of truth in it. I would eventually need to provide my perspective too, but before that I had to acknowledge the frustration behind those lines first. It happened partly because of my unmindful actions. As I was drafting my reply, I asked myself “How can I be compassionate to the person who gives me the feedback and to myself?” With that question in mind, writing became a cathartic process. I went to sleep feeling wonderful, not because I have justified myself but rather because I have done something to alleviate our frustration.

We had a good chat a few days after. I was satisfied: summer work ended on a beautiful note.

A few lessons I relearned much deeper from this episode:

  1. Slowing down helps seeing things more clearly. The ego often gets in the way, but remember I am more than my ego.
  2. Being kind and authentic to myself and others can do wonder. It also feels good.

It is always a pleasure to see myself growing. I was open to the experience as it came and got a lot out of it.

Last fun story: My boss was the first female boxer I ever met (!) On the first day, I asked her “How did it feel like to be punched in the face?” She said “I felt in the moment. You know, the adrenaline rush. The game is on”. I told her afterwards when we met after that it was exactly how I felt receiving her feedback email. In a way, I got such a good punch in the face.

P/s: I shared with my boss this story. She liked it and commented on her own email that she asked the questions first because she knew she had something to learn as well, that there’s always another side to the story, and that questions up front are better than feedback. Learn first, share second. It was hard for her to write that email, just like I weren’t excited to read it. I’m proud and satisfied that we both did the hard thing with a purity of intention.

On hospitality & intercultural friendship

A short trip to Bangkok left some interesting tidbits, memories and reflection.Visiting Bangkok was a last minute decision, especially with the recent bombing incident. For some reasons I still decided to go, and I’m fulfilled with the short trip.

On the second day I got to stay with a friend I haven’t met for 2 years from SEALNet Youth Leadership Summit 2013. I remember him as the super smart Physics student and avid manga fan. I love visiting friends in their families – seeing their house, sharing a meal or going out together – because I could understand my friends in their own environments (plus I seem to have a knack for connecting with parents. A message for all my friends: let me visit you in your house – it will be good for all of us!)

The house was simple. Nothing fancy. The family has a lot of stuff, similar to mine. What first caught my attention was the front wall full of pictures of significant milestones and memories of the family. Many were the children’s achievements, as the two brothers are among the most academically talented people I’ve known. I knew behind such proud moments were lots of struggles and sacrifice from both parents and the boys.

I slept on a sleeping bag, sharing the only air-conditioned room with my friend. His mother woke up early to prepare a huge breakfast, even more than a normal dinner. We talked a lot about their lives, about the history and politics of Thailand and of South East Asia at large. I was impressed by their knowledge and more importantly how much they cared about learning and understanding history and culture. Both parents visited more places in Vietnam than I did, which is a shame. They grew up in turbulent times of Thailand and of the region; the mother was even arrested once for identifying with the Communist party.

His mother shared with me that Vietnam had always been an inspiration for the other countries in ASEAN for our struggles and victories against the French and American. Even though the wars left Vietnam devastated, at least we achieved independence, freedom and stability. Of course the stories are never that simple, and all of us knew that every country has its own problems. Nevertheless, it was nice to hear these thoughts from the perspective of our neighboring Thai friend. Yes, we all have problems, but if we could be a little bit more open to share and listen to each other’s stories, to understand and accept of each other’s past mistakes then there would be fewer harsh judgments and regrettable reactions. Changes at the large level among countries have to start from the individual level between two people.

The solution sounds easy in theory; the question is how well do we do that in practice? I think that is one thing SEALNet has done well – creating an opportunity for genuine friendships from different cultures, socio-economic backgrounds and generations. From such friendships come the attitude of openness, understanding and a willingness to learn from one another.

I’ve heard the complaint from adults, especially the grandparents, that the young generations live too comfortably, never learn the value of hard work and forget about the country’s history. I agree partly, but we have to see from the youngster’s perspective. Why and how can I care for something so distant that I don’t experience? How can we expect students to care if most of these so-called “history lessons” were boring propaganda which students had to memorize in class for the sake of getting a good grade?

Since I got to know my Thai, Malaysian or Cambodian friends, I started to care more about their countries, and then when they asked me about Vietnam I felt that I needed to know more about it. We care first about what is closest to our hearts. Maybe it’s the TV drama we all watch or the app youth in each country uses to chat – Viber in Vietnam vs Whatsapp in Malaysia. It may sound silly and trivial, but any kind of personal connection is better than nothing.

Speaking of fostering understanding to overcome inaccurate judgments, let’s talk about a few recurrent  phenomena I’ve observed.

  1. Cynicism: It is easy to get cynical. Worse yet, some cynicism goes so deep that it is simply sad. Could you imagine this thought by a guest visiting someone’s house? “The host family is so nice to me because they want to appear nice in front of guests. Who knows, they may be fighting each other when I’m not there.” Cynics are frustrated idealists. From my experience, they think too much in their head without seeing reality; they cling on to their rosy picture of human nature and inevitably get disappointed or even hurt. Who doesn’t want to appear nice in front of others? Which family doesn’t fight once in a while?Some people, myself included, have been told that we are too trustful, and that we would be taken advantage of. We have to learn to protect ourselves and place our trust on the right people. Good advice with good intention; however as a young, inexperienced and idealistic guy, I’d rather be cheated a few times than lose hope in people. It doesn’t mean I will trust everybody. It’s quite the contrary; I have to be extra careful as I’m going to enter the real world. Yet, the default mindset is still to trust first and then reconsider when things happen instead of not trusting first. I also have to start building and keeping my reputation for my own good, because I’ve made some mistakes over the summer which caused a few people to lose trust in me.
  2. Superiority: it is also easy to feel superior to others, especially those with different backgrounds. “I am a top student. I had a scholarship to study in America. I studied with world-class professors. I speak and write decent English. “They” have none of this, so I can do this work much better than them.” Of course none of us admits that sense of superiority in public because we are decent human beings who don’t judge others on the basis of their backgrounds, yes? But how many of us can swear we don’t have such thought at the back of our minds sometimes? I do, and I’m always humbled whenever I have the chance to work with others not from my usual group of friends. It is the lesson I have to remind myself again and again: People are people. I have to see them for who they are. I can also choose to believe in who they can become.

Throughout the short time stay with my friend, I thought of my mentor’s words about what we try very hard to do at SEALNet: to get people who are different from each other work together so that we can “create conditions for people who are different to find what is common between them.” There are always a lot of stories to share, but for now I hope that people involved in SEALNet in one way or another have realized something important: genuine connection is so good that once we have a taste of it, we raise the bar for our other relationships 😀

Last thought: there is something refreshing and charming around dedicated and unpretentious people. No drama, no fanfare, no trying too hard to get attention or approval. Just nice, warm, caring people. The short visit also helped me put thing in perspective: while I can be worrying about my own future – what kind of work, who will I meet, where I will be – I am reminded again of my priority: no matter what I do, surround myself with people who are bold, caring and willing to learn.

A short stay with a lovely family. Thai food is darn good!

A short stay with a lovely family. Thai food is darn good!